28/12/23

"Ya han muerto pacientes en pasillos de Urgencias" recuerdan médicos ante atascos como éste en Santiago

 "La asociacion de usuarios del hospital del SERGAS en Santiago publica un nuevo vídeo donde se ven docenas de enfermos en camillas en los pasillos. El aumento de casos de gripe A ha provocado colapsos como éste hospitales de toda Galicia. Manuel Piñeiro, del sindicato O'Mega, explica para Galiciapress que el aumento de la presión no es acompañada con un aumento de profesionales por parte de la Xunta. La Administración rebate que sí ha invertido más en urgencias estos años y pide a la población usar máscara ante la aparición de síntomas.

Hasta siete horas de espera para ser atendido en las urgencias de Vigo, médicos sobresaturados por los colapsos en A Coruña, más de 40 pacientes graves apiñados en corredores del CHUS... Las escenas que relatamos año tras año en los hospitales gallegos se convierten en una macabra tradición navideña que está llevando a los ya de por sí extenuados hospitales y centros de salud de todo el país al extremo de sus fuerzas. Los sanitarios se enfrentan a un aluvión de pacientes con motivo del aumento generalizado de los casos de gripe a lo largo y ancho de la comunidad, provocando atascos en la atención urgente con afectados que se cuentan por cientos en las siete áreas sanitarias. 

 El ejemplo más sangrante lo encontramos en el Hospital Clínico de Santiago, donde la dirección subraya que, si bien aquellos enfermos clasificados con prioridad 1 son atendidos inmediatamente, hoy son muchos los enfermos que esperan a ser atentido, lo que provoca consiguientemente esperas durante horas en Urgencias, ya sea en las salas de espera, en los pasillos o hasta en las zonas de trabajo de los sanitarios. "La dirección agradece el esfuerzo de los profesionales, su dedicación y compromiso en estos momentos de mayor presión asistencial", explican en su comunicado. 

 El margen con el que cuentan los sanitarios es muy escaso. Faltan personal y recursos y sobran las personas que tratar en plena temporada de gripe. Manuel Piñeiro, secretario xeral del sindicato O'Mega, se ha enfrentado a otras situaciones similares, pero no por repetidas se vuelven más fáciles de capear. 

"La situación en este momento es muy mala. Hay un gran déficit de personal por culpa de la falta de previsión de la Xunta. Llevamos unos dos años en donde los ratios de profesionales por paciente están muy por debajo del número recomendado, en una situación muy precaria en la que el SERGAS no está poniendo todo cuando hay que poner", critica Piñeiro. 

 RESPUESTA DE LA XUNTA

Esta falta de profesionales provoca, consecuentemente, no solo retrasos en la atención sino "una peor atención" en los pacientes. Los colapsos en hospitales como el CHUS se han convertido en una estampa que prácticamente se ha desestacionalizado y generalizado a lo largo del año. 

 Desde Xerencia sostiene que se han "reforzado" los servicios "dotando más recursos humanos y habilitando más camas" y que en los últimos años se han desembolsado 2 millones de euros en la compra de aparatos tecnológicos. Consultada por Galiciapress sobre la situación, esta es la respuesta de los responsables del Área Sanitaria de Santiago - O Barbanza:

O número de urxencias atendidas estes días no Hospital Clínico, así como no resto de hospitais,  é superior á media, polo que a xerencia da área xa as reforzou dotando máis de recursos humanos e habilitando máis camas. Cómpre destacar que no servizo de urxencias do hospital Clínico de Santiago os doentes clasificados con prioridade 1 son atendidos de maneira inmediata, tal e como indica o sistema de Triaxe Manchester, internacionalmente recoñecido polas sociedades científicas e sistemas de saúde. Tras ver que a maioría dos casos se deben ás infeccións respiratorias propias desta época do ano, recoméndase á poboación usar a máscara cando se teñen síntomas para evitar contaxiar. É importante facer un chamamento á participación na Campaña de Vacinación contra Gripe e Covid (a Xunta estendeu ata o 12 de xaneiro a campaña de vacinación), así como a inmunización contra o VRS nos menores galegos. A dirección agradece o esforzo dos profesionais, a súa dedicación e compromiso nestes momentos de maior presión asistencial. Por outra banda, hai que lembrar que no Servizo de urxencias do hospital Clínico se realizou nos últimos dous anos un importante esforzo tanto na ampliación de espazos e adquisición tecnolóxica (cun investimento de máis de 2 millóns de euros) como no incremento nun 30% do cadro de persoal. Actualmente, no proceso de mellora constante, o hospital Clínico acaba de iniciar unhas obras de ampliación que contarán cun investimento de 73 millóns de euros, que suporán un incremento dun 30% da súa superficie.

 Piñeiro incide en que su sindicato "lleva denunciando este problema más de 10 años". "No es algo nuevo. Lo hemos llevado tres veces ante la Justicia, varias veces ante Inspección de Trabajo, los juzgados se lavan las manos y dicen que mientras no ocurra una situación penal grave no toman medidas... Tenemos una denuncia permanente de lo que ocurre en el Servicio de Urgencias del CHUS", lamentan desde O'Mega, donde dicen sentirse hastiados de todas las negativas recibidas, aunque avanzan que seguirán denunciando hasta lograr su objetivo. 

 ¿La solución? "Una reestructuración clara del servicio y un replanteamiento del número de profesionales que el servicio requiere", radiografía Piñeiro. No obstante, eso no será posible con una dirección como la actual que "niega todo cuanto denunciamos" y "sin diálogo". "Hemos denunciado más de una vez la muerte de pacientes en los pasillos. Es bastante grave y no es de ahora", censura, recordando la muerte de dos mujeres hace unos años, un caso en el que la Justicia exoneró a los dos cargos sanitarios llamados a declarar como imputados. 

 El hospital compostelano no es un caso único. En Ourense llegarán pronto a verse la cara en los juzgados la Xerencia y los sindicatos "por culpa del Servicio de Urgencias", en Pontevedra "hay un déficit importante de profesionales", en A Coruña "tienen a muchos pacientes en los pasillos mientras siguen las obras en el hospital", obras que pronto también se trasladarán a las Urgencias del CHUS... "Siempre hay problemas, y además de falta de trabajadores hay problemas de una muy mala gestión", razona Piñeiro.

DE LA AP Y URGENCIAS

La raíz del problema en las urgencias hospitalarias, según desgrana Piñeiro, es que se trata en muchas ocasiones a pacientes que llegan hasta allí por pura desesperación, ya que en su centro de salud no los atienden o les dan cita para dentro de varios días, lo que los lleva a presentarse en los hospitales en busca de la atención que no le brinda la Atención Primaria.

 Es difícil cuantificar cuántos pacientes se han visto afectados por la opacidad del SERGAS a la hora de conocer los datos. "La administración las maquilla y es difícil conocer el número de ingresos, pero el nivel de actividad se ha incrementado de una manera notable al estar desbordados los PAC", expone el sindicato. No obstante, el propio SERGAS admite un aumento de ingresos, incluso en las urgencias pediátricas.

COVID Y GRIPE A

En su mayoría, son enfermos de gripe A, pacientes con síntomas que podrían ser compatibles con la Covid-19 (fiebre, malestar general, congestión...) y que buscan un remedio para su dolencia. Lamentablemente, no existe tal remedio y los médicos recetan lo de toda la vida: "Reposo y aislamiento". 

 Aunque en casos excepcionales y en grupos de riesgo la gripe A puede llevar a un paciente a precisar de un ingreso hospitalario, pero en casi todos los casos los enfermos solo quieren saber qué es lo que les ocurre. "La única forma de saber si es gripe A es mediante una analítica. Sin embargo, podemos saber si es Covid con un test de antígenos que podemos conseguir en cualquier farmacia. Descartarlo en nuestro domicilio es fácil y no hace falta ir a un hospital", insiste Piñeiro.

 "El problema no es el diagnóstico", dice Piñeiro, "el problema es el tratamiento". "No hay nada que tomar salvo antiinflamatorios para la fiebre o tratamientos paliativos, pero no curativos. Hay que aislarse para evitar los contagios, hacer un seguimiento de la evolución de nuestra sintomatología y hacer un segundo test para saber si seguimos dando positivo o negativo", explica el galeno. Además de la gripe, el coronavirus todavía sigue coleando y otras dolencias, como neumonías o bronquiolitis, también se han diagnosticado con más frecuencia en las últimas fechas.

 En cualquier caso, en un contexto como el actual de reuniones con mucha gente en espacios cerrados, Piñeiro subraya, como también hace la Gerencia, que la mascarilla sigue siendo un gran aliado para evitar que se propague todavía más un virus que puede alcanzar su pico de contagios la semana próxima. "No nos encontramos en un escenario tan critico como para recomendar el uso de la mascarilla en todo momento, pero sí usarla si tenemos síntomas para evitar que los gérmenes puedan llegar a otras personas. Solo con ese gesto se evitan muchos contagios". Sanidad recuerda que es aconsejable no acudir a los centros de trabajo si se presenta algún síntoma compatible con gripe o Covid y que la campaña de vacunación sigue vigente.

¿UNA HUELGA EN EL HORIZONTE?

Pese a los problemas de la sanidad pública, por ahora Piñeiro descarta convocar movilizaciones de médicos, tanto por las fechas, ya que las protestas supondrían un perjuico más para los usuarios pese a "imponer unos servicios mínimos del 100%", como por la proximidad de las elecciones autonómicas: "No queremos convocar una huelga y que digan que es por motivos políticos. No queremos entrar en ese juego". 

Por otra banda, desde O'Mega abren la puerta a reunirse en enero y poner sobre la mesa las opciones que barajan. "Una vez que superemos esta cuestión tan difícil lo valoraremos", asume Piñeiro, que se niega a que se pueda "instrumentalizar" las reclamaciones y el sufrimiento de los sanitarios."              (Rodrigo Brión, Galiciapress, 28/12/23)

27/12/23

Baltar dio más de 55.000 euros en gratificaciones a funcionarios de confianza antes de dejar la Deputación de Ourense... los mayores beneficiarios, con cantidades superiores a los 2.000, los 3.000 y los 5.000 euros, son el que fuera su chofer personal y responsable del servicio de conductores de la institución, otros tres trabajadores de su secretaría personal y varios altos cargos y mandos intermedios de diversos departamentos... la mayoría de las personas más próximas a Baltar que desempeñaron puestos de confianza durante sus mandatos han sido confirmadas en sus puestos tras el ascenso a la presidencia del nuevo líder del PP ourensano, Luis Menor, hombre de confianza de Feijóo y Rueda

 "El expresidente de la Deputación de Ourense, del PP provincial y senador por designación autonómica Manuel Baltar gastó antes de dejar su cargo en julio pasado más de 55.000 euros del presupuesto público en incentivos y gratificaciones a una treintena de funcionarios de su círculo de confianza.

Según la documentación a la que ha tenido acceso Público, los mayores beneficiarios, con cantidades superiores a los 2.000, los 3.000 y los 5.000 euros, son el que fuera su chofer personal y responsable del servicio de conductores de la institución, otros tres trabajadores de su secretaría personal y varios altos cargos y mandos intermedios de diversos departamentos.

 Fuentes internas de la Deputación han confirmado a Público que la mayoría de las personas más próximas a Baltar que desempeñaron puestos de confianza durante sus mandatos han sido confirmadas en sus puestos tras el ascenso a la presidencia del nuevo líder del PP ourensano, Luis Menor, alcalde de la localidad de Pereiro de Aguiar.

Menor fue senador hasta el pasado agosto y es presidente del partido en la provincia desde la renuncia de Baltar en octubre pasado.

Hombre de confianza de Feijóo

Según confirman fuentes del PP, Menor es una persona de la plena confianza del presidente del PP, Alberto Núñez Feijóo, y de su sucesor en la Xunta, Alfonso Rueda, quienes le impulsaron como nuevo líder del partido en la provincia.

La mayoría de afines a Baltar han sido confirmadas en sus puestos por el nuevo líder del PP ourensano, Luis Menor

Público ha tratado sin éxito de contactar con Baltar para obtener una valoración sobre los sobresueldos cobrados por el personal de su círculo íntimo en la Deputación. El entorno del nuevo presidente sí ha respondido alegando que se trata de "una cuestión de gestión interna, debidamente fiscalizada por los órganos de control de la Deputación y con pleno arreglo a derecho".

El expresidente renunció a seguir al frente de la Deputación y del PP ourensano tras haber sido imputado por un delito contra la seguridad vial por conducir a 215 km/h el coche oficial de la Deputación, causa que se sigue contra él en el Tribunal Supremo dado que después de esa infracción obtuvo la condición de aforado, cuando Feijóo y Rueda acordaron facilitarle un escaño en el Senado por designación del Parlamento de Galicia.

Entre las gratificaciones que Baltar entregó antes de marcharse a una treintena de funcionarios destacan las que percibieron tres personas adscritas a su secretaría personal por valor de 5.400,49 euros, 5.209,90 euros y 5.200 euros, respectivamente. Su chófer oficial percibió otros 4.200 euros, y un alto cargo del departamento de Obras, otros 3.285 euros.

Retribuciones extraordinarias

Además, hay otros tres funcionarios con retribuciones extraordinarias por encima de los 2.000 euros y otros 19 con percepciones por encima de los de mil. El resto de cantidades oscilan entre los 260 y los 950 euros.

Entre los beneficiarios hay funcionarios con plaza fija, interinos y personal laboral. Las citadas fuentes aseguran que en varios casos se trata de militantes del PP o simpatizantes del partido que se habrían presentado en puestos medios en las candidaturas del partido en alguno de los procesos electorales de los últimos años.

Esas personas recibieron esas cantidades en concepto de gratificaciones e incentivos a la productividad, a pesar de que en sus nóminas figuran ya complementos que representan en algunos casos el doble de sus salarios base.

Varios de los beneficiarios son militantes del PP o simpatizantes del partido que se presentaron en sus listas

Según ha podido saber Público, los presupuestos de la Deputación de Luis Menor para el año que viene mantienen la misma previsión de gasto en retribuciones extraordinarias que los que había dejado Baltar para 2023. Eso no quiere decir que el nuevo presidente vaya a seguir usándolos, pero sí que se reserva la posibilidad de hacerlo.

Con los votos de Jácome

Menor pudo aprobar los nuevos presupuestos gracias a la abstención del PSOE, ya que los diputados de la  Democracia Ourensana de Gonzalo Pérez Jácome, el alcalde de Ourense, votaron en contra pese a que ambos se apoyan para que uno y otro puedan mantener la Deputacion y la Alcaldía.

Además de su procesamiento en el Supremo, Baltar se enfrenta a una investigación abierta por la Fiscalía por los audios desvelados por Público en los que su hermano reconocía supuestas mordidas de ambos en la contratación de obras del organismo.

Antes de su renuncia también se supo que la Deputación se había negado a identificar al conductor en varios expedientes por exceso de velocidad asignados al coche que él conducía, y que otros correspondientes a otros vehículos oficiales de la Deputación habían sido asumidas ante la Dirección General de Tráfico por familiares de su anterior conductor, ya jubilado.

Al menos en uno de esos casos, una de esas personas, también trabajadora del organismo, habría visto mejoradas sus condiciones laborales al ver consolidada su plaza poco después de señalarse como responsable de la infracción y asumir el pago de la multa."

( Juan Oliver, Público, 26/12/23)

22/12/23

Alfonso Rueda convoca las elecciones que necesita Feijóo... Nuestro hombre ha hecho lo que se esperaba de él. Ha convocado elecciones para el 18 de febrero, cinco meses antes de cuando le correspondía... Feijóo necesita ganar en Galicia por este motivo: para llegar a las elecciones europeas con cierta probabilidad de sobrevivir a ellas... Ya saben: el buen Narciso Michavila se equivocó en julio, el tortazo fue cósmico y en el Madrid ayusista y americanizado a nadie le gustan los perdedores. Cualquiera te puede organizar un putsch en un santiamén. Esta es la clave fundamental. Puramente personal... él va a ser el protagonista de la campaña, con Rueda de figurante. Va a ser una campaña a cara de perro: una reedición de las generales de julio con ánimo de revancha (Antón Baamonde)

 "No se puede decir que me haya quedado ojiplático y boquiabierto. Nuestro hombre –Alfonso Rueda– ha hecho lo que se esperaba de él. Sobre todo ha hecho lo que Núñez Feijóo esperaba de él. Y, como todos sabíamos que Núñez Feijóo esperaba esto de Rueda, sabíamos que Rueda iba a hacerlo. Y lo ha hecho. Ha convocado elecciones para el 18 de febrero, cinco meses antes de cuando le correspondía.

¿Por qué? Porque Feijóo necesita estas elecciones. No Galicia, ni tampoco Alfonso Rueda, un presidente de la Xunta por accidente, que no acierta a llenar el traje y al que le vendría bien contar con más tiempo.

Feijóo necesita ganar en Galicia por este motivo: para llegar a las elecciones europeas con cierta probabilidad de sobrevivir a ellas. Ya saben: el buen Narciso Michavila se equivocó en julio, el tortazo fue cósmico y en el Madrid ayusista y americanizado a nadie le gustan los perdedores. Cualquiera te puede organizar un putsch en un santiamén. Y aunque Feijóo no es Casado –su colmillo está mucho más retorcido–, la política es muy dura. Incluso la de derechas.

Esta es la clave fundamental. Puramente personal.

Enmarcada, eso sí, en las extenuantes y encadenadas campañas de movilización política que llevan a cabo las derechas en España. Sin tregua ni descanso. Desde Aznar, la derecha tiene una necesidad adictiva de polarizar y tensionar a la sociedad española. Hoy la izquierda está llena de hombres y mujeres tranquilos. Las derechas, sin embargo, cultivan la hipérbole y llaman a la insurrección. Entienden que la descalificación permanente y hasta la mala educación les conduce a la victoria. Incluso después de perder unas elecciones. Se han vuelto irrazonables.

Feijóo, naturalmente, mientras gobernó en Galicia, disimuló. Mucha gente piensa que su camaleónica transformación se produjo en Madrid para poder sobrevivir en una atmósfera tan radicalizada, pero lo contrario –que era en Galicia donde se enmascaraba con astucia– creo que se ajusta más a la verdad. En todo caso, él va a ser el protagonista de la campaña, con Rueda de figurante. Va a ser una campaña a cara de perro: una reedición de las generales de julio con ánimo de revancha. Un encuadre que el PSOE no tendrá más remedio que aceptar. Y también el BNG.

En la campaña gallega, encadenada con la de las europeas, va a sonar todo el rosario de abismos por los que se va a despeñar España, según el argumentario compartido por PP y Vox. Una de las cuentas del rosario llevará por nombre: amnistía. El objetivo sigue siendo acusar de ilegítimo al gobierno: ¡leña al mono que es de goma!. No va a ser una campaña de perfil bajo. El tono va a subir muchos decibelios. Probablemente habrá más participación, a pesar de coincidir con el Entroido o carnaval, un factor que puede hacerlas más abiertas.

En el fondo, lo que se va a jugar en ellas son dos concepciones de España, una más pluralista y otra más autoritaria. En el pasado el PPdeG parecía combinar su conservadurismo con cierto grado de galleguismo. Estas elecciones van probablemente a confirmar que eso es agua pasada. Si el PP pierde el poder ese pluralismo se manifestará en la coalición entre BNG y PSdeG, y, en su caso, Sumar. Si lo conserva, lo hará marcado por su creciente radicalización en la linea de la derecha madrileña y –si fuera necesario– con el apoyo de Vox. En todo caso, será una inflexión en la historia de la autonomía."           (Antón Baamonde, eldiario.es, 21/12/23)

19/12/23

O caso da 'tiktoker' Alba Castro: cando se ataca ao galego con 'gheada' e 'seseo' por consideralo "rural" e "ridículo"

 "A filóloga galega María Pérez Lago elaborou o seu traballo de fin de grao (TFG) sobre os comentarios que a 'tiktoker' de Fisterra Alba Castro (@mamatopa_alba) recibía no seu perfil por usar a 'gheada' e o 'seseo'. Así nolo conta.

O desenvolvemento do mundo dixital foi modificando a maneira na que interactuamos e non se pode negar que na actualidade as redes sociais son un importante medio de comunicación no que se recollen múltiples repertorios lingüísticos. Nelas, o galego tamén está presente, o que xera ás veces gran debate e controversia, especialmente polas diversas formas nas que este se expresa, pois a lingua, dependendo da zona na que se fale, ten as súas propias variantes. O galego está a sufrir unha importante perda de falantes, polo que a súa presenza no ámbito dixital é esencial para que se manteña vivo. Con todo, traballos levados a cabo nos últimos tempos amosan que as ideoloxías lingüísticas condicionan as actitudes e usos lingüísticos dos individuos e determinan o seu prestixio ou desamparo social. Nesta liña, o traballo de fin de grado da filóloga galega María Pérez Lago foi quen de recoller con exactitude os comentarios que recibía no seu perfil a 'tiktoker' galega Alba Castro (@mamatopa_alba) polo feito de empregar a 'gheada' e o 'seseo' na súa fala.

"Había como dous grupos de persoas dentro dos comentarios que lle facían aos seus vídeos: un que a atacaba constantemente polo uso da 'gheada' e do 'seseo', aínda que non lle daban moita importancia a outros trazos dialectais ou ao uso de castelanismos, e a atacaban intentando ridiculizar a súa lingua e desprestixiala; pero tamén había outro grupo, máis pequeno, que se sentía identificado coa súa lingua, pois formaba parte da mesma comunidade lingüística, e defendía todos os seus argumentos sobre o uso do galego", explica Pérez Lago. O problema, como adoita suceder en todos os aspectos da sociedade, é que "sempre destaca máis o malo, polo que destacaba máis a comunidade que a atacaba constantemente polo simple feito de expresarse en galego nunha rede social, dicíndolle que iso non servía máis que para os galegos, que os casteláns non o entendían e galegos que lles dicían que forzaba a súa variedade, como se só existise un galego". Así as cousas, esta filóloga considera que "fagas o que fagas e fales como fales, en redes sempre vas a ser criticado, así que o meu consello é: di o que queiras, fai o que queiras e sé ti, porque falar sempre van falar".

UN TEMPO NO QUE O GALEGO ORAL ESTÁNDAR SE CONSIDERABA MÁIS CULTO

O galego é unha lingua nacional cuxo proceso de normalización se desenvolveu tardiamente con respecto á maioría das linguas europeas. Ademais, vive en contacto lingüístico con outra lingua, o castelán, a lingua oficial do Estado e con maior número de falantes. En Galicia, a recuperación da lingua no espazo público estivo vinculada ao proceso de construción nacional iniciado no século XIX e nas últimas décadas do século XX coa implantación dos poderes autonómicos e cos movementos nacionalistas que ao longo deste período foron aflorando, conscientes da necesidade dunha identidade colectiva diferenciada para o galego. Así, durante moito tempo loitouse pola estandarización da lingua, onde se pretendía impoñer unha lingua estándar sobre o resto das variedades.

Os procesos de estandarización centráronse nas formas escritas da lingua, en establecer e codificar uns patróns e uns paradigmas para a representación ortográfica. Pero antigamente o galego reducíase á oralidade, empregado só nas capas sociais máis baixas, polo que era unha lingua concibida como popular e informal. Á idea de 'impureza' da lingua oral sumouse tamén a concepción tradicional da lingua escrita como modelo de excelencia lingüística, de maneira que a corrección oral asóciase á escrita e concíbese como unha variedade que debe imitala en todos os seus ámbitos: léxico, gramática, morfoloxía e fonética. E na escrita sempre se rexeitaron fenómenos estigmatizados como a 'gheada' e o 'seseo', propios das variantes dialectais da nosa lingua, así como os dialectalismos e os vulgarismos. O estándar oral era recoñecido como a variedade máis culta e propia de xente con formación académica.

Durante as últimas décadas experimentamos un dos cambios tecnolóxicos que máis impacto produciu no desenvolvemento da sociedade: a irrupción de Internet. A emerxencia da rede mundial foi o que impulsou unha nova revolución na comunicación humana e a aparición dunha 'nova tecnoloxía da comunicación'. Na actualidade, o mundo dixital e as tecnoloxías da comunicación son fundamentais, pois nelas transcorre unha gran parte da vida social contemporánea. Grazas á súa accesibilidade, ao alcance e á posibilidade de participación colectiva, as redes sociais convírtense nun destacado medio de comunicación no que os usuarios manifestan e comparten opinións, ideas e inquedanzas.

Pero neses comentarios tamén se producen as ideoloxías lingüísticas dominantes na sociedade galega, que revelan a situación actual da lingua. Hoxe por hoxe, o galego ocupa o trixésimo sétimo posto entre as linguas no que se refire á súa presenza en Internet. Así, un 0,0014 % das páxinas totais que conforman a rede (98.998) están íntegramente en galego. Aínda queda moito camiño por facer, pero vaise andando. Polo que respecta aos medios de comunicación, por desgraza, aínda hai moi poucos en galego, e este estase a popularizar máis a través das redes sociais, onde é empregado polos mozos e mozas na creación de contido, o que é moi importante para garantir o futuro da lingua e a súa recuperación

TIK TOK DEU PRESENZA A MOITOS TRAZOS DIALECTAIS DO GALEGO NA REDE

En concreto, a rede social Tik Tok apareceu no ano 2016, ao mesmo tempo que xurdiron as coñecidas como 'stories' de Instagram. A súa finalidade era a creación dun contido máis oral, audiovisual e de caracter informal fronte ao texto que predominaba noutras redes como Facebook ou Twitter. A gran vantaxa é que Tik Tok era (e segue a ser, aínda que con certas funcións de pago) un servizo gratuíto, polo que democratizaba o acceso á rede a calquera usuario. O seu maior crecemento deuse no ano 2022 (+ 215 %), chegando aos 814 millóns de usuarios. Dende entón, cada vez foron xurdindo máis e máis perfís que usaban a lingua galega na creación de contidos, pero non só o galego normativo, senón tamén todas as variantes dialectais propias das zonas de residencia dos 'influencers'. Así, fenómenos como a 'gheada' e o 'seseo' fíxeronse cada vez máis notorios na plataforma.

Cal foi a reacción da xente a isto? Pois, como adoita suceder en todas as redes sociais, sempre vai haber os típicos 'haters' (persoas que tratan de inxectar odio e rexeitamento) que tenten ridiculizar os contidos dos creadores que usan variantes dialectais do galego, do mesmo xeito que hai quen só polo feito de que usen o galego xa considera que é algo negativo. O TFG de María Pérez Lago toma como referencia os contidos da 'tiktoker' galega Alba Castro (@mamatopa_alba), que conta con algo máis de 32.000 seguidores en Tik Tok e máis de 675.000 'likes'. Ela, por ser da zona de Fisterra, emprega 'gheada' e 'seseo' na súa fala habitual, e iso é algo que xerou moita controversia no seu perfil, e que a levou a recibir comentarios de todo tipo. 

O ACENTO GALEGO: 'NORMAL QUE PENSEN QUE SOMOS PALETOS'

Había persoas que a acusaban de ter un acento galego moi forzado e esaxerado, dicindo mesmo que o estaba a esaxerar para saír en Tik Tok e que se falase máis dos seus vídeos, cando de seguro que na vida real non falaba así. Comentarios do tipo: 'fuérzalo menos y parece real'; 'sempre falas así ou exageras o acento pra os videos?'; 'yo soy gallega, pero no hablamos así de bruto'. No TFG María Pérez fala de que nun momento de gran auxe das redes e no que todos gozamos das mesmas posibilidades, semella que para destacar e adquirir maior repercusión e visibilidade dentro da comunidade virtual é preciso presentar algunha particularidade, por iso hai quen se cuestiona se Alba fala así na súa vida cotiá. 

Outros dicían que lles molestaba o seu acento, porque lles resultaba pouco agradable aos oídos, como se fose unha lingua de monte, usada polas clases sociais máis baixas. Semella que aínda non fomos quen de superar certos prexuízos, porque dicían que un acento máis neutro sería propio e indicativo de que contaría con máis formación e estudos. Dicían cousas como: 'pq tienes que hablar así? Los gallegos no hablamos así, normal q piensen q somos paletos, siempre exagerando el acento'. Ao que Alba respostaba: 'claro, os ghalleghos falamos coma ti, en castellano; por falar como falo eu non son paleta, paleta é unha persona coma ti que pon este tipo de comentarios'. 

A 'GHEADA' E O 'SESEO': 'TE SEGUÍ PORQUE ME HACIA GRACIA TU GHEADA'

Pola banda da 'gheada' e do 'seseo', dicían que tamén eran fenómenos propios dunha fala de monte. É dicir, arredor deles segue a haber aínda a día de hoxe un estigma social, que non se logra erradicar. Así, moitos usuarios asociaban o feito de que Alba empregase estes fenómenos a que ela fose de campo e non de cidade. En concreto, como apunta María Pérez no seu traballo, hai máis estigma co tema da 'gheada' que do 'seseo', que moitas veces semella pasar máis desapercibido a oídos dos oíntes. Os comentarios ao respecto dicían: 'Yo creo que fuerzas la gheada, no he oído a nadie forzarlo tanto ni en Fisterra ni en ningún lado. Pero habla como quieras'; 'o sea creo y tengo derecho a creer que a esta chica se le junta la gheada y un problema de dicción'.

Ademais, mesmo se rían de como usaba estes trazos dialectais, asegurando que lles causaba graza, pero non no bo sentido da palabra, senón como se estivese a facer o ridículo por falar desa maneira. Reaccións do tipo: 'de hecho empecé a seguirte porque me hacía gracia tu gheada, a mi juicio exagerada, si no tu perfil no me habría llamado la atención'. Con todo, tamén hai unha parte importante da audiencia de Alba que manifesta un alto grao de orgullo: 'A gheada e o seseo é o mellor do galego!!!'; 'o único galego mal falado é o que non se fala'; 'o idioma galego é a nosa identidade en cada zoa'."             (Ángela Precedo, Galicia Calidade, 18/12/23)

17/12/23

La única mina de coltán de Europa enfrenta a vecinos, ecologistas y una multinacional en la Galicia despoblada... “No parece de recibo querer cambiar puestos de trabajo por veneno en el agua”... la mina ha sido responsable de la contaminación por metales pesados en arroyos y ríos cercanos... De hecho, la Confederación Hidrográfica del Miño-Sil ha abierto múltiples expedientes sancionadores a la empresa minera desde el inicio de sus operaciones en 2018 vinculados a vertidos contaminantes sin arreglo a la ley... Las balsas de lodos han ocasionado incidentes periódicos de contaminación, llegando incluso a interrumpir el suministro de agua potable en la localidad de Viana do Bolo

"El conflicto es recurrente en las zonas deprimidas económicamente y con explotaciones de recursos naturales: ¿Crear puestos de trabajo o dejar de arruinar la biodiversidad de una zona devastada medioambientalmente? A nivel teórico, resulta complejo hilar soluciones que satisfagan ambas expectativas. En la práctica, es casi imposible. La mina de Penouta, en el Ayuntamiento ourensano de Viana do Bolo, no es ninguna excepción en esa dualidad. Lo es, en cambio, en lo que allí se busca. Es la única mina de la que se extrae coltán en toda Europa.

A pesar de los intentos de la Xunta y de la multinacional canadiense Strategic Minerals de anular la paralización cautelar que ha impuesto el Tribunal Superior de Xustiza de Galicia (TSXG), ni unos ni otros lo han conseguido con argumentos prácticamente indiferenciables. Por ahora, allí no se moverá una piedra. La Justicia gallega así lo ha decidido a petición de Ecoloxistas en Acción que ha impugnado la autorización para operar en los términos en los que el Gobierno gallego aceptó seguir sacando minerales allí: “Ante la mera posibilidad de que se produzca un daño irreparable o de muy difícil reparación, debe prevalecer la suspensión de la ejecución de la actividad que puede producir ese riesgo, al ser prevalente el interés general de mantener indemnes esos espacios públicos”.

Aunque las potencialidades de la mina fueron descubiertas a comienzos del siglo XX, el periodo de mayor intensidad de explotación se llevó a cabo entre los años sesenta, setenta y comienzos de los ochenta donde se llegaron a extraer cerca de un millón de toneladas de diferentes minerales, pero principalmente granito y wolframio según el testimonio documental del Instituto Geológico y Minero del Estado español. Era otro tiempo, existían otras necesidades y las medidas de protección del medioambiente brillaban por su ausencia. Y de aquellos polvos, estos lodos. La mina fue abandonada en 1987 sin su respectiva restauración posterior a pesar de ser de propiedad estatal en aquel momento. Tras ello y extinguidas las concesiones y la responsabilidad por los pasivos ambientales, en 2013 la Xunta de Galicia concedió una autorización para reprocesar balsas y escombreras de la mina abandonada, aunque los trabajos no empezaron hasta 2018. Pero en 2020 se suspendió la actividad. Mientras tanto, la empresa estaba tramitando los permisos para una nueva mina a cielo abierto, que se concedieron en 2022 y que la Justicia acaba de paralizar.

La empresa canadiense Strategic Minerals, operadora de la mina de Penouta, ha expresado su “total disconformidad” con la decisión del Tribunal Superior de Justicia de Galicia (TXSG) de mantener la suspensión cautelar de la mina. En un comunicado dirigido a los medios, la compañía ha confirmado su intención de apelar la decisión. Strategic Minerals rechaza el contenido del auto emitido por el alto tribunal gallego el 1 de diciembre, que ratificó la suspensión cautelar de la mina, decidida en septiembre y previamente desestimó los recursos presentados tanto por la empresa como por la Xunta. El comunicado señala que el auto, notificado a Strategic Minerals el miércoles, confirma la paralización de la explotación y vuelve a dar la razón a Ecoloxistas en Acción, al tiempo que advierte sobre posibles omisiones en la tramitación administrativa del proyecto minero.

Consenso político de izquierda a derecha a favor de la mina

La medida cautelar que ha adoptado el TSXG a instancias de los argumentos medioambientales esgrimidos por Ecoloxistas a enfrentado a trabajadores, algunos vecinos y todos los partidos políticos con representación con los activistas. El consenso desarrollista va de izquierda a derecha sin apenas matices. Tanto el Partido Popular, que gobierna el Ayuntamiento de Viana do Bolo, como la oposición, formada por el BNG y el PSdeG, rechazan categóricamente que se deje de explotar la mina en una zona económicamente deprimida y en pleno proceso de despoblación que, aunque con diferencias de clase, se mueve entre el 4% y el 33% de la población más pobre de Galicia en renta per cápita, según el Instituto Español de Estadística, y señalan a las “casi 200 familias” que se verán afectadas directa e indirectamente por el cese de la actividad. Y entre los sindicatos que forman parte del comité de empresa también hay unanimidad: tanto Comisións Obreiras como la CIG claman por mantener abierta la explotación minera a cielo abierto.

“No parece de recibo querer cambiar puestos de trabajo por veneno en el agua”, sentencia Cristóbal López, portavoz de Ecoloxistas en Galicia a propósito de las posiciones unánimes de los representantes políticos de la zona. “Se empeñan en alabar bondades de lo que llaman oro negro, pero ni nos hablan de porcentajes ni de calidad ni de la perdurabilidad en el tiempo. Cuando dejen de explotar la mina en 30 años, la multinacional se marchará pero la contaminación se quedará durante mucho más tiempo en recursos fundamentales como el agua”, lamenta López. Aunque albergan esperanzas en que el TSXG y el Supremo mantengan la misma línea de argumentación, en Ecoloxistas son escépticos sobre el futuro: “Nosotros nunca ganamos. Como mucho, volvemos a la casilla de salida”. Mientras la Justicia paraliza un proyecto de explotación, la empresa y la Xunta preparan otro nuevo que probablemente se autorice hasta que se vuelva a impugnar y así sucesivamente. O al menos así proceden las multinacionales mineras en Galicia y en todo el planeta con más o menos restricciones por parte de las Administraciones.

En esa línea, la tesis que sostienen desde la organización ecologista se basa en cómo este tipo de corporaciones trasnacionales fundamentan su negocio en la “especulación” con las potencialidades mineras: “Con una autorización ambiental favorable y un proyecto de explotación sus acciones suben en bolsa”. O consiguen subvenciones públicas que mantienen la liquidez de la empresa para hacer prospecciones aunque lleguen o no a buen puerto, como está pasando paralelamente en el monte Galiñeiro (Pontevedra) o en Campo de Montiel (Ciudad Real). 

Expedientes sancionadores de la Confederación Hidrográfica

Históricamente, la mina ha sido responsable de la contaminación por metales pesados en arroyos y ríos cercanos. Una situación medioambiental crítica que persiste hasta el momento. Los niveles de arsénico, cadmio, plomo y mercurio superan los límites legales en diversos arroyos, como Treita de Cortiñas, Rego de Valdafranca y Rego dos Corvos, todos ubicados dentro de los límites de la Zona de Especial Conservación (ZEC) Pena Trevinca en la Rede Natura 2000. De hecho, la Confederación Hidrográfica del Miño-Sil ha abierto múltiples expedientes sancionadores a la empresa minera desde el inicio de sus operaciones en 2018 vinculados a vertidos contaminantes sin arreglo a la ley.

Y viene de largo. En 1975, un fallo crítico en la presa de lodos resultó en una catástrofe ambiental que causó una grave contaminación de las tierras agrícolas. Las balsas de lodos han ocasionado incidentes periódicos de contaminación, llegando incluso a interrumpir el suministro de agua potable en la localidad de Viana do Bolo. El más reciente hace apenas tres años. La mina de Penouta, advierten los ecologistas, “es un gran foco de contaminación por metales pesados de los arroyos cercanos a Pena Trevinca, en la Red Natura 2000”. Esto se debe a las características geoquímicas del yacimiento, pero sobre todo a la falta de cumplimiento por parte de las sucesivas concesionarias y de la administración de sus obligaciones en materia de restauración del espacio afectado por las actividades mineras." (Javier H. Rodríguez , El Salto, 15 dic 2023)

13/12/23

A desnortada Galicia ten hoxe unha plataforma AVE provinciana e de novos ricos... se deseña a procura da máxima velocidade para viaxeiros para os que o tempo é ouro, e non para as mercadorías... No entanto, o recente tramo Madrid-Oviedo, está deseñado para que no futuro circulen en ancho europeo os pasaxeiros, pero que poidan facelo en ancho ibérico as mercadorías... É esta unha novidade moi importante para as potencialidades económicas e portuarias asturianas... Daquela, os portos de Asturias, Barcelona, País Vasco disporán dunha opción ferroviaria de alta velocidade que os portos galegos (singularmente Vigo e Coruña) non van ter. Seguiremos a ser provincianos e novos ricos. Eles non tanto

 "A recente inauguración da liña de Alta Velocidade ferroviaria entre Madrid e Oviedo é unha excelente ocasión para reflexionar sobre o deseño destas infraestruturas en xeral e no caso de Galicia en particular.

 Para empezar falemos do seu carácter provinciano e radial. A presidenta da Comunidade de Madrid esixía estar convidada á inauguración do tramo porque formaba parte da conexión de Oviedo con Madrid e non lle faltaba razón (aínda que o que se inauguraba era o tramo final). Tería que estar convidada a todos os eventos deste tipo porque toda a rede pivota en Madrid. É centrípeta e radial -provinciana- cara Barcelona, Valencia, Alicante, Málaga, Sevilla, Burgos… ou Galicia (Santiago de Compostela). E tamén o será a conexión co País Vasco por Burgos, e a de Extremadura por Toledo. Só a conexión de Alicante coa fronteira francesa (pasando por Barcelona) non o vai ser.

Esa lóxica radial e centrípeta no caso galego supón o abandono da opción cara León, Burgos e Zaragoza que nos levaría cara o eixo de Cataluña e País Vasco (e a fronteira francesa) sen depender de Madrid. Pero tamén explica o reforzamento dunha óptica provinciana e radial en detrimento do eixo atlántico de Coruña-Vigo cara Porto, que segue durmindo e perdendo oportunidades de conformar esta grande rexión urbana atlántica da península ibérica nun completo anel urbano ferroviario, como veño argumentando dende hai anos. Anel para o que é imprescindible pechar a conexión a 200 km/hora entre Vigo – Ourense- Monforte – Lugo – Coruña. De non facelo o vicio radial madrileño estámolo replicando por aquí con outro compostelano.

 En todo esto chove sobre mollado dunha alternativa por estrada que tamén segue esta obsesión radial e centrípeta mesmo reforzada pola gratuidade cara Madrid e as peaxes nos tramos non radiais como os da A9. Xusto ese anel urbano interior ferroviario de alta velocidade sería a alternativa (coas súas redes de proximidade e metro urbán) a milleiros de vehículos eléctricos privados alimentados por baterías recargadas por fontes renovables (ou como queren PP e VOX, con electricidade nuclear). Para evitar un despilfarro monumental xa sen enerxías fósiles.

 E esto lévame á segunda deformación desta estratexia: o ser un luxo de novos ricos. Algo que xa de entrada se confirma con aquelo de que o Reino de España teña operativos catro mil kilómetros, sendo a maior de Europa e a segunda do mundo tras de China. Unha posición que de certo nada ten que ver coa nosa importancia económica e social e só cos delírios centrípetos de Madrid. Pero por riba é un luxo centrípeto de novos ricos por un segundo motivo: que se deseña a procura da máxima velocidade para viaxeiros para os que o tempo é ouro, e non para as mercadorías.

Esto é así para todos os tramos inaugurados ata o momento, e singularmente no de Galicia a cambio de poder acadar velocidades máximas de 350 km/h de novos ricos. Pois tampouco no chamado eixo atlántico (Coruña-Vigo), xa con velocidades de 250 km/h, se fala nunca de mercadorías.

 No entanto, no recente tramo Madrid-Oviedo, se un procura sobre o uso de mercadorías no folleto que divulga ADIF pode ler que hai un túnel de 25 kilómetros, que se acadarán os 275 km/h de velocidade máxima, que costou catro mil millóns o último tramo (oitenta millóns por quilómetro),… pero tamén que está deseñada para que no futuro por esa mesma plataforma circulen en ancho europeo os pasaxeiros, pero que poidan facelo en ancho ibérico as mercadorías en coformacións de maior lonxitude e número de vagóns. É esta unha novidade moi importante para as potencialidades económicas e portuarias asturianas. Daquela, segue a ser radial, pero non xa de novos ricos pasaxeiros exclusivos (a cambio de perder setenta e cinco kilómetros de velocidade punta).

En termos económicos ábrese neste caso unha potencial alternativa ao excesivo uso do transporte por estrada e, de paso, a posibilidade de evitar o uso de combustibles fósiles (e xerar colapso climático) por poder moverse con electricidade renovable (vento e auga por caso en horas nocturnas ferroviarias). É esta a alternativa a unha transición enerxética ancorada nos camións con suposto hidróxeno verde, ou aos portacontedores nucleares. Novos despilfarros fronte ao ferrocarril electrificado.

Esta mesma excepción xa se anotara no subtramo do porto de Barcelona á fronteira francesa preparado para un deseño de uso mixto pasaxeiros-mercadorías, sendo a primeira vez que (Barcelona-Figueres) circulan en España trens de mercadorías por unha plataforma de alta velocidade de ancho europeo. Máis do mesmo se prevé para a futura conexión de Euskadi coa fronteira francesa.

 Daquela, os portos de Asturias, Barcelona, País Vasco disporán dunha opción ferroviaria de alta velocidade que os portos galegos (singularmente Vigo e Coruña) non van ter. Seguiremos a ser provincianos e novos ricos. Eles non tanto, e Barcelona (ou no futuro o País Vasco) terá cara Francia opcións económicas e ambientais que nós non teremos cara Portugal. Co que seguiremos a ser un país desnortado.

E moito ollo, porque o futuro enlace AVE de Badajoz coa fronteira portuguesa si se prevé que sexa de uso mixto “para reducir a cota de transporte por estrada”. Sendo así que no concepto de autoestradas ferroviarias para mercadorías analízase xa a viabilidade da conexión de Porto con Badajoz pero non a de Coruña ou Vigo con Porto.

A desnortada Galicia ten hoxe unha plataforma AVE provinciana e de novos ricos. Distinta da que concretou a Generalitat de Catalunya ou a que está a definir o Goberno Vasco, porque a Xunta de Galicia non pasa de ser, polo de agora, unha oficina de intereses provincianos e de novos ricos. Para deixar de estar desnortados, e favorecer unha transición enerxética en serio, precisamos un anel urbano ferroviario de uso tanto para pasaxeiros como mercadorías a velocidades de 200 kilómetros e coas conexións loxísticas e intermodais precisas."                  (Albino Prada, Tempos dixital, 12/12/23)

11/12/23

"Hoxe en día, para ter unha soa galiña ou un pucho tes que ter, a nivel Xunta de Galicia, case a mesma burocracia, no que respecta a servizos veterinarios oficiais e permisos, que para ter 1.500 vacas"..."Se pillan á señora María con ovellas sen identificar, vana tratar como a Sito Miñanco", di o xerente dunha empresa de control

 "Como vai existir o rural se non se lle deixan de poñer portas ao campo, que adoita dicirse? Como as aldeas van subsistir como se facía antes, con produción da propia casa, se para ter unha soa vaca ou unha galiña hai que ter toda unha ristra de papeleo? Como se pode ter animais se a nova lei de benestar animal ameaza a cada paso con multas? E como estar tranquilo nunha explotación gandeira se os inspectores tratan de pillarche por calquera mínima cousa? A realidade que se vive na actualidade no campo galego é moi dura. A poboación que queda nas aldeas, envellecida, non é quen de adaptarse a tanta normativa como hai na actualidade, nin conta cos coñecementos tecnolóxicos necesarios como para poder dar de alta aos seus animais a través da oficina virtual da Xunta. Pola súa banda, os mozos, xa nin queren saber dun tema que non semella causar máis que problemas. Así, é imposible.

"Din que o rural desaparece? O que eu non sei é como non desapareceu xa nin como segue en pé", plantéxase Manuel Calvo, xerente da empresa Spartana Control Services S.L. e propietario dunha agrotenda na que, día a día, observa o temor da xente a multas e requirimentos por parte das administracións. "Hoxe en día, para ter unha soa galiña ou un pucho tes que ter, a nivel Xunta de Galicia, case a mesma burocracia, no que respecta a servizos veterinarios oficiais e permisos, que para ter 1.500 vacas", asegura, engadindo que, "de feito, semella que cantos menos animais tes moito máis rigurosos son nas inspeccións". Este home, que tamén imparte formación nas contornas rurais, sempre lles di aos seus alumnos: "É imposible que antes da siesta non haxa establecidas dúas ou tres normas novas, porque está todo normativizado, temos unha cantidade de normas inxente".

Así, pon un exemplo que foi atendido pola súa propia empresa. Sen dar nomes concretos, fálanos da señora María por poñerlle un nome en abstracto. Esta señora tiña unhas ovellas, poucas, na casa, e "tal expediente lle fixo o veterinario oficial que semellaba que a señora estaba a xerar un problema de saúde pública por ter esas ovellas". Miráronlle os cerramentos. Miráronlle as comedeiras, que tiñan barrotes de madeira que non podían ter. "Vamos a ver, é unha corte vella, son cinco ovellas, e teñen unha comedeira típica dos pesebres antigos, como no que naceu o neno Xesús", chancea Manolo. Por outra banda, tamén se lle queixaron da forma de darlle auga aos animais. A señora María tiña un capacho no pesebre, limpábao todos os días e, ao chegar a noite, antes de meter ás ovellas no cortello, enchíallo de auga fresca. "Dixéronlle que de ningún xeito, que non podía facer iso con auga corrente", apunta este experto. A cousa chegou ata o punto de que "lle dixeron que non tiña luz na corte, e que iso non podía ser, porque se tiña que ir inspeccionar ás ovellas pola noite tiña que ter unhas boas condicións para poder facelo". "Toleárona da cabeza", afirma Manolo.

"SEMELLA QUE AS OVELLAS DE MARÍA PODEN MATAR TODAS AS VACAS DA ZONA"

Por outra banda, aínda que só teñas catro ovellas ou dúas galiñas, estás obrigado a dar de alta a explotación, ter a documentación de cada animal ao día e os seus seguros sanitarios. Hoxe en día, todo esto faise a través da oficina virtual da Xunta, pero, como evidencia Manolo, "a maioría da xente que está no rural xa ten unha certa idade, coa limitación que isto supón para acceder a este recurso". Mesmo para poder vender un animal teñen que solicitar a través da oficina virtual unha guía sanitaria, a través dunha aplicación e cun código. "Pero a señora María non ten ordenador, e non o entenden", asegura, indignado: "Como pode ser tan complicado para a señora María ter unha ovella na súa finca para que lla limpe? Se aínda por enriba está a facer un servizo á comunidade, evitando que un incendio forestal poida chegar á beira das casas porque a ovella mantén os pradairos limpos". "Amárgana perdidamente", lamenta este experto.

Ante esta situación, cal é a solución pola que opta a señora María ou calquera outra persoa? "Pois hai dous camiños, e ambos son malos para a administración: ou vende as dichosas ovellas, ou di que llas roubaron e quítalles os identificadores, quedando con elas pero de forma ilegal", explica Manolo. Evidentemente, calquera das dúas cousas non está exenta de risco, pois, "se a collen nunha operación destas, téndoas de forma ilegal, prácticamente a van tratar coma se fose Sito Miñanco", así de 'heavy' é a cousa. Por que? "Porque din que as ovellas sen documentación poden ser un risco a nivel sanitario, para a saúde pública, e ti pénsalo como alguén que estudou sobre o tema e é verdade que as ovellas poden ser vector de transmisión dalgunha enfermidade para os rumiantes, como a lingua azul, se non están correctamente saneadas, pero tal e como cho din e tal e como llo comunican semella que a señora María pode matar a todas as vacas de Mazaricos ela soa, e iso tampouco é verdade". "Ata ese nivel o están a levar", conclúe Manolo.

"SE QUERES MERCAR UN PITO, TÉÑENCHO QUE TRAER EN TRANSPORTE Á CASA"

Así as cousas, como evidencia Manolo, "hoxe en día é imposible vir mercar a unha tenda agrícola dúas galiñas sen ter unha explotación agrícola dada de alta, e xa non digo dúas galiñas, nin sequera un pito do día podes mercar". "Despois asustámonos de que o rural non funciona, como vai funcionar?", pregúntase, respostando que iso é como "se a bicicleta ten dúas rodas e teslle un pau en cada unha, son cousas tan kafkianas como esa". E é que para mercar unha simple galiña "a señora María ten que ter un permiso de tenencia, pois no ticket que eu lle dou na tenda ten que ir o meu número de rexistro e o seu de cliente rexistrado tamén". Con todo, aínda que iso se faga deste xeito, se a señora María leva o pito no coche ata a súa casa, a dez metros de distancia, xa está a transgredir a lei. Por que? "Porque non ten un vehículo coa documentación ao día para poder transportar animais vivos nin realizou o curso de benestar animal para o transporte", asegura Manolo.

"Fíxate a que nivel chegamos", lamenta este dono dunha tenda agraria, que explica que, así as cousas, "ti se queres comprar un pito debes, segundo a lei, ir ou chamar á agrotenda da túa zona, eles teñen que ter un vehículo habilitado ou pagar a un transportista do servizo público que teña número de rexistro e que conte cun curso de manipulación e benestar animal no transporte, e que sexa el quen cho leva ata a casa". Ao comunicarllo á tenda, esta ponse en contacto coa Xunta a través da oficina virtual, pide unha guía veterinaria na que avisa de que vai vender un pito ou unha galiña e o vai a transportar ata a casa de Fulanito o día tal e á hora tal, para chegar a esa casa á hora cal. "Ese é o ridículo que estamos chegando a facer, e todo por un simple pito", afirma Manolo, que reivindica que "as cousas non poden seguir funcionando así". 

"SE TES SEGUROS DE ANIMAIS SUBVENCIONADOS, OLLO CON FACENDA"

Outra problemática engadida está no tema dos seguros animais. Son obrigatorios porque cando estes morren debe vir un servizo de retirada. Pero a cousa non é menos preocupante. Manolo exemplifica que "se tes a túa avoa con ovellas ao seu nome e contrata un seguro para que o camión verde poida vir por elas cando morran, ese seguro pode custarlle se o paga íntegro uns 5 euros por ovella, pero como é un seguro que está subvencionado pola comunidade económica europea máis ou menos ao 60 %, custaríalle uns 2,30 ou 2,20 euros por ovella". O problema? "Dentro de cinco anos á túa avoa vaille a chegar unha carta certificada de Facenda que lle vai dicir que non está a declarar os ingresos todos que ten, porque ao percibir unha subvención pública, xa está obrigada a realizar a declaración da renda, e, de non facelo, pódelle acarrear unha multa de entre 800 e 1.000 euros, dependendo do inspector que lle toque", indica o experto.

Ademais, a expansión dos núcleos urbanos e periurbanos está a xerar a morte de moitas explotacións. E é que a convivencia entre granxas e veciños non é sinxela. Manolo conta o caso dunha granxa de porcos con licenza dende o ano 1941. "Puxéronlle unha promoción de chalés detrás, e agora quéixanse de que lles cheira a porco, cando esa xente comprou os chalés sobre plano, é dicir, foi cincuenta veces a ver como avanzaban os chalés mentres llos facían e é agora cando se dan de conta de que cheira a porco na zona", asegura. A solución? "Ao gandeiro estano a churruscar a inspeccións, a ver por onde o 'pillan', dicíndolle que se non pode ter leña na zona, que non pode plantar legumes na horta onde está a granxa...". 

"MOITOS FUNCIONARIOS TEÑEN EXCESIVO RECEO CON XENTE CON DÚAS VACAS"

Manolo concede que "as normativas, nun inicio, creáronse pensando nas grandes explotacións e, por riba, moitas delas están redactadas por xente cunha formación dubidosa para facelas, algo que pasa en todos os ámbitos". Pero, a maiores, despois "tes moitísimas veces aos funcionarios encargados de velar polo cumprimento desas leis que as aplican cun receo excesivamente alto a persoas como a señora María, que ten dúas ovellas e tres galiñas, e non ás grandes explotacións". Cando, segundo afirma este experto, "como inspectores veterinarios, deberían saber tamén interpretar as leis e adecualas a cada caso en particular, que para iso se licenciaron". Mentres que a realidade é que coa cantidade de sancións que lle poñen a persoas como a señora María é para dicir: "Hostia, María, vante levar presa". 

A isto súmase a falta de empatía coas persoas maiores á hora de comunicar as cousas. En vez de facelo por chamada, explicándolles os requerimentos, fano por carta. "Fai nada chámaronme dun aldea na que uns veciños recibiran unha carta que lles ameazaba con multas de ata 600.000 euros se non desbrozaban as fincas", e "cando eu cheguei alí estaban todos atacados dos nervios por unha finca, xa pensaban que lles ían quitar a casa e que ían a perdelo todo". "Tan complicado é que en casos de xente octoxenaria se lles chame dende a Oficina Agraria Comarcal en vez de mardarlles unha carta asustándoos?", plantéxase Manolo. Facendo as cousas así de mal, "como se vai recuperar o rural, hoxe en día nin o plantexas".

"COMO O CAN DO VECIÑO CHE PREÑE A CADELA XA ERES CRIADORA ILEGAL"

E é que na actualidade a todas estas problemáticas veu a sumarse outra: a nova lei de benestar animal. "Como se lle ocurra ao can do veciño saltar a tapia e violarche á cadela, tes un problema de tres pares de collóns, porque xa te convirtes en criadora ilegal, o que supón que che poden meter unha multa de ata 6.000 euros por cadelo que naza", argumenta este experto. E comenta que asistiu a un caso no que "un inspector ameazaba a un gandeiro que tiña os seus cans de raza mastín polo monte, pois eran os encargados de gardar as ovellas, e díxolle que aínda que a lei de benestar animal exclúe aos cans usados na gandaría, el apreciaba un claro indicio de abandono, o que podería supoñerlle unha multa de 6.000 euros, antecedentes penais e, ao mellor, prohibirlle ter animais nunca máis, o cal suporía a súa ruína". Así de grave é a situación."                (Ángela Precedo, Galicia Confidencial, 06/12/23)

4/12/23

¿Pode o PP perder as eleccións galegas? Comecemos polo ABC: nas convocatorias estatal e autonómica está por debaixo en porcentaxe de electores do bloque progresista e nacionalista. Que a hexemonía do PP en Galicia sexa incontestable dista, pois, de ser evidente... Dada a estreita franxa de electores que decide, o nesgo do principal da prensa galega ten como principal meta garantir o goberno do PP... Vox e Jácome poden complicarlle a vida ao PP. ¿A desaparición do baltarismo, pode notarse? Esa é outra incógnita... o PSOE, por primeira vez en moitos anos, vai poñer toda a carne no asador. O combate vai ser menos desigual... As eleccións galegas van ser un acto crucial dentro do momento de sobreactuación e dramatismo que se vive e dirime no marco estatal. Non van a ser as clásicas eleccións de balneario. En definitiva, a mobilización política pode darse por descontada. Beneficiará ao PP? No pasado, o partido conservador sempre quixo escapar do aspecto de radicalidade para gañar un elector moderado. Agora están botados ao monte. Veremos que sucede nesta ocasión (Antón Baamonde)

 "Comecemos polo ABC: contra a percepción xeneral o PPdeG, e máis amplamente a dereita política, carece dunha maioría inequívoca en Galicia. Detenta a Xunta, dende logo, pero nas convocatorias estatal e autonómica está por debaixo en porcentaxe de electores do bloque progresista e nacionalista.

Ofrezamos os datos. No ámbito da autonomía, no ano 2005, cando Manuel Fraga perdeu as eleccións, o PP obtivo o 45,23% dos votos; en 2020 o 47,96 %. Nos últimos vinte anos a primeira cifra representou a menor porcentaxe de votos da dereita e a última a maior. En 2005 pairaba a catástrofe do Prestige e a vellez de Fraga. En 2020 tal vez o dato máis significativo foi a hecatombe de En Marea, transformada en Galicia en Común. Na outra banda do espectro a franxa nos últimos lustros oscilou entre o 51,87 % dos votos de 2005 e o 47,18% de 2020. A porcentaxe máis baixa que obtiveron PSdeG/BNG nestas dúas décadas foi en 2012, cando estaban desarborados: nesa ocasión baixaron ao 44´63% dos votos.

 Máis aló de que a división do voto en tres opcións penalice o rendemento da representación non deixa de sorprender a consistencia das correntes de fondo. O voto pode migrar do PSdeG para o BNG e destes dous grupos, facendo un bucle, para En Marea ou Podemos, e viceversa e volta a empezar. Pero apenas si cambia de campo en porcentaxe. É un electorado experto, sutil na súa versatilidade.

Se do autonómico pasásemos aos resultados das dúas últimas eleccións xerais comprobariamos que é a dereita a que obtén menor porcentaxe de votos: en 2019 a suma das opcións de dereita (PP/Vox/Cs) obtivo o 44,5 dos votos fronte ao 52,5 de PSdeG/BNG/Podemos-EU. Máis recentemente, en 2023 PP/Vox obtiveron o 48,5 fronte ao 50´3 da suma de progresistas e nacionalistas.Non hai nin que insistir en que nas eleccións municipais de 2019 e 2023 as opcións do campo progresista e nacionalista obtiveron en conxunto non só unha notable vantaxe senón certa distancia cómoda fronte ás de dereita, o que confirma a pluralidade da sociedade galega.

En definitiva, nas xerais e nas municipais gañan as esquerdas e os nacionalistas por unha marxe ou outra. Nas autonómicas gaña o PP, tamén por unha estreita marxe, aínda que a representación en deputados distorsione esa realidade de fondo. Que a hexemonía do PP en Galicia sexa incontestable dista, pois, de ser evidente

 En realidade, podería describirse a situación política en Galicia como de equipotencia con tendencia ao estancamento. Equipotencia porque no promedio das diversas convocatorias electorais apenas o 2 ou o 3% do electorado separa a vantaxe de cada banda do espectro respecto da outra. Depende fundamentalmente do carácter da elección aínda que o momento político inflúa. Estancamento, porque ningún dos bloques consegue obter unha vantaxe decisiva. A dereita tivo unha inflexión á baixa dende o comezo da democracia ata frisar o século XXI, pero dende ese momento conseguíu manterse nese nivel e reter o control da Xunta de Galicia. Non así o de concellos ou deputacións, onde foi quedando fóra de boa parte dos gobernos. Pola súa parte, polos motivos que fose –servidor ten a súa hipótese- socialistas e nacionalistas non conseguiron que a curva de declive da dereita continuara no ámbito autonómico.

O elemento moral marca a diferenza en campaña

O principal logro do PP consistiu en presentarse a si mesmo como a forza que ostenta, de modo inevitable, a dirección política de Galicia. Dada a estreita franxa de electores que deciden o signo da forza que gobernará a Xunta, implementar o derrotismo dos votantes dos seus antagonistas constituíu sempre un obxectivo decisivo. A mobilización dos propios electores e a retracción dos da oposición constitúe a meta dunha campaña electoral. O elemento moral marca a diferenza. E non cabe dúbida algunha de que o nesgo do principal da prensa galega ten como principal meta garantir que así suceda.

 Poden BNG/PSdeG/Sumar gañar as próximas eleccións á Xunta de Galicia? Como acabamos de explicar, si. Teñen que darse estas condicións: mobilización do voto, sintonía entre BNG e PSdeG e, o terceiro, pero non menos importante, evitar que a división do voto penalice e/ou impida a posibilidade da propia vitoria.

Nas próximas eleccións galegas hai distintos elementos no campo da dereita que poden complicarlle a vida ao PP. Vox e Jácome poden introducir un elemento de división do electorado de dereitas que, dadas as estreitas marxes nas que se manexa a situación, poden constituir un problema para o PP. A desaparición do baltarismo, pode notarse? Esa é outra incógnita. Tampouco é claro o desempeño electoral que pode ter o actual presidente da Xunta, Alfonso Rueda, nin a incorporación do PP de Galicia á radicalizada estratexia de confrontación da dereita española, abandonando a imaxe de moderación da que facía gala. Parece que o PPdeG, en tanto que tal, pasou a mellor vida

 Pero hai outro factor que fará que as próximas eleccións galegas sexan moi competitivas. Feijóo quere derrotar a Sánchez, como un argumento máis dentro da estratexia do PP de deslexitimación do goberno, pero o PSOE, por primeira vez en moitos anos, vai poñer toda a carne no asador. O combate vai ser menos desigual. Se o PP perdese Galicia iso, no taboleiro estatal, constituiría un xeque mate para a actual liña de dereita radicalizada. O PP tería que repensar a súa estratexia. Despois do batacazo de xullo, sería un signo fortísimo.

Vai ser, pois, unha campaña electoral nun clima de forte polarización estatal. As eleccións galegas van ser un acto crucial dentro do momento de sobreactuación e dramatismo que se vive e dirime no marco estatal. Non van a ser as clásicas eleccións de balneario. Desta lexislatura ou o PP ou o PSOE van saír damnificados. Neste momento, a política de alianzas do PP, que se reduce a Vox, pola concepción mononacional de España, impídelle o acceso ao Goberno do Estado. Se se pon en evidencia que iso expresa unha imposibilidade a longo prazo, o PP terá que volver a pensar a súa política. Caso contrario, será o PSOE o danado.

Ademais, e este factor hai que tomalo en consideración, os medios de comunicación galegos, especialmente aquel no que vostede está pensando, non van estar sós. Non van poder marcar a liña en exclusiva, dado que a atención vai ser máxima en toda España. O candidato socialista, Xosé Ramón Besteiro, non vai estar desasistido. Amigo persoal de Sánchez, a maquinaría do partido vai acompañalo. Tamén Zapatero se volcará na campaña.

A sintonía entre Besteiro e Pontón reforza a moral do votante progresista

O BNG vai sufrir esa polarización, pero a boa imaxe da súa candidata Ana Pontón e o chan do que parte pode moderar os efectos dese clima. A recente foto de investidura na que o BNG pactou importantes investimentos en Galicia, en especial no plano das conexións ferroviarias, constitúe un punto de inflexión: significa a incorporación do BNG ao bloque de goberno. A sintonía entre PSdeG e BNG, entre Besteiro e Pontón, está claro que contribúe a reforzar a moral do votante progresista. Por outra banda, pode que un certo tipo de elector considere que un goberno galego en sintonía co de Madrid poda obter beneficios.

Sumar é a terceira opción. Carece aínda de rostro, o que é un verdadeiro hándicap. Nas últimas eleccións autonómicas ese espazo, entón denominado Galicia en Común, non chegou ao 5% en ningunha circunscripción e, por tanto, os seus votos foron baldíos, para eles e para unha alternativa de goberno. A porcentaxe que Sumar achegue nesta ocasión, no entanto, podería resultar decisivo. É posible que Sumar teña opcións nas provincias costeiras e mesmo pode supoñerse que a súa ausencia podería provocar a abstención dos electores máis identificados con esa liña nas provincias de A Coruña e Pontevedra. 

 No entanto, as súas opcións de obter representación son mínimas en Lugo e Ourense. Sería natural que, polo menos nesas provincias, puidese forxarse unha coalición entre PSdeG e Sumar para evitar esa perda. Unha Candidatura Democrática Galega constituiría, penso, unha inestimable contribución para construír unha alternativa ao goberno Rueda e emitiría unha potente mensaxe de cordialidade e complicidade entre as esquerdas. Como na candidatura do mesmo nome que se presentou nas eleccións do 77, as primeiras despois do franquismo, a circunstancia excepcional xustifica a xenerosidade.

En definitiva, a mobilización política pode darse por descontada. Beneficiará ao PP? No pasado, o partido conservador sempre quixo escapar do aspecto de radicalidade para gañar un elector moderado. Agora están botados ao monte. Veremos que sucede nesta ocasión. O que é incuestionable é que, no panorama antes descrito, a principal vantaxe do PP deriva de que agrupa o voto de dereitas, mentres que as opcións de cambio de goberno saen perxudicadas pola súa división en tres candidaturas."    

( Antón Baamonde , eldiario.es, 03/11/23)