34 investigadores e investigadoras de primeiro nivel contratados polas universidades galegas ficaron esta semana sen emprego. "A Xunta debe asumir a súa mala xestión e impedir a fuga de talento científico que haberá este ano"

"34 investigadores e investigadoras de primeiro nivel contratados polas universidades galegas ficaron esta semana sen emprego pola falta de previsión da Xunta de Galicia á hora de poñer en marcha unha convocatoria pública. 

A Consellería de Educación publicou hai dúas semanas a convocatoria que debe permitir a renovación por dous anos da vinculación aos seus actuais centros de investigación. Porén, este proceso, que debería ter comezado hai meses, non se resolverá no mellor dos casos ata o 1 de decembro. 5 meses no pao, no mellor dos casos.

Mentres, a súa participación e numerosos proxectos de investigación está paralizada, e tampouco poderán dar clases durante o primeiro semestre do vindeiro curso. Varios destes e destas investigadoras están procurando unha saída noutras comunidades ou noutros países e alertan da "fuga de cerebros e de talento" que se pode producir por mor do atraso da Xunta.

Os investigadores e investigadoras afectadas esixen "unha solución para a súa situación ata que se publique a resolución da adxudicación das novas axudas correspondentes á Modalidade B". E sinalan que esta medida "non supón un gasto adicional para a Xunta, xa que queda diñeiro orzado na convocatoria do 2016 sen gastar debido a desvinculación de 15 investigadores do programa", unha cantidade "máis que suficiente para cubrir estes contratos até a resolución da Modalidade B", din.

"Así o único que conseguen é unha fuga de talento das institucións galegas"

 Unha destas investigadoras é a murciana Marta Marín Luna, de 34 anos, unha especialista en Química Orgánica que estaba a traballar na Universidade de Vigo na "protección selectiva de polioles e revalorización de produtos derivados da biomasa", unha investigación de grande importancia "para a síntese total de produtos con relevancia biolóxica e farmacéutica" e para "reciclar os produtos secundarios que proveñen da biomasa mediante o deseño de novos catalizadores metálicos". Marta Marín chegou a Vigo procedente da Ludwig-Maximilians-Universität de Munich e contribuíu a establecer una liña de colaboración entre a universidade galega e a alemá, "situando a Galicia como un punto de referencia en Munich".

O atraso na convocatoria da Modalidade B do programa IC2 obrigouna non só a renunciar á docencia que estaba previsto que impartise no primeiro cuadrimestre do vindeiro curso. "Isto é un obstáculo máis para a miña futura estabilización xa que é un requisito indispensable ter horas de docencia acumulada para conseguir unha praza na Universidade",afirma. Salienta tamén que perdeu o dereito a ser titora de estudantes que ían a desenvolver o seu Traballo Fin de Grao na liña de investigación que ela lidera.

 A súa situación de desemprego obrigouna tamén a regresar a Murcia, a casa de seus pais, ata que solucione a súa situación laboral. "Non podemos facer ciencia vivindo do aire", di, e afirma que "a forma en que nos tratan e nos valoran desde a Universidade e a Xunta fixo que dubide se seguir neste programa e empece a valorar outras ofertas de traballo". "Os programas financiados con diñeiro público deben reverter na sociedade dalgunha forma, e iso é o que queremos os investigadores: devolver o que un día se gastou na nosa formación". Porén, conclúe, "con estas formas de xestión o único que conseguen é unha fuga de talento das institucións galegas".

As universidades "deben implicarse publicamente na defensa dos seus investigadores"

Algo semellente opina o compostelán Javier Dubert, de 35 anos, e especialista en microbioloxía mariña. Traballa no grupo de Investigación de Patoloxía en Acuicultura, da USC. As súas investigacións céntranse en esclarecer a virulencia de bacterias patóxenas do xénero Vibrio que provocan altas mortalidades en bivalvos de alto valor engadido e causan grandes perdas económicas en acuicultura, un sector clave na economía galega. Antes de chegar á USC, realizou estadías en centros de prestixio internacional en Francia e en Boston (Estados Unidos).

El non terá que paralizar as súas investigacións, pois o seu grupo financiará o seu contrato durante estes meses, pero si que quedará sen poder dar clases no primeiro cuadrimestre do vindeiro curso. Con todo, pídelle á Xunta unha solución global a través de contratos-ponte: "que sexan consecuentes e aposten por este programa de I+D". Ademais, estende a responsabilidade ás universidades para as que traballan, sinalando que "son culpables ao 50% deste problema".

"Para a USC somos man de obra gratuíta e quitámoslles unha carga docente de 80 h por ano e investigador, sen incluír TFGs, TFMs e Teses", critica. Sinala que "a eles nosa situación non lles preocupa, posto que ano tras ano entra unha nova remesa de investigadores" e conclúe que "debían implicarse publicamente na defensa dos seus investigadores e non limitarse a asumir un papel de mero espectador nas negociacións coa Xunta".

"Somos bos, aí están os nosos CV, no meu caso rexeitei un contrato de dous anos no MIT polo meu desexo de retornar a Galicia", explica e salienta que "estas ganas de trasladar e implementar o coñecemento adquirido en centros de referencia mundial non pode verse freado por trabas burocráticas que che deixan fóra de xogo". 

"Só lles pido aos políticos que melloren o programa en consenso directo cos investigadores, para adecuar mellor os prazos de convocatoria e avaliación, e facelo atractivo para os aspirantes facilitando a súa estabilización e retención evitando deste xeito a fuga de cerebros", di. "Aí están os resultados xerados por programas como o ICREA ou o Ikerbasque, cuxo retorno supera con fartura ao investimento, sexamos como eles", remata.

"As mulleres que decidimos ser nais e científicas necesitamos dun especial apoio institucional"

O atraso na convocatoria prexudicou especialmente a aquelas persoas que solicitaran un permiso por maternidade ou paternidade, tres mulleres e un home, que terán que agardar ata a próxima convocatoria do programa cando rematen o seu contrato (sen saber sequera se haberá convocatoria para o ano próximo) para que o seu traballo na Modalidade A sexa avaliado, sen  poder presentarse polo tanto á convocatoria da Modalidade B neste ano 2019. 

É o caso da coruñesa Inés Viana, de 34 anos, que tamén traballa na Universidade de Vigo e que ten unha filla de 14 meses. Viana traballa en ecoloxía mariña e a súa investigación céntrase no impacto das achegas antropoxénicas de nutrientes nos macrófitos mariños, macroalgas e fanerógamas, dos sistemas litorais. "Estes organismos son os bosques do mar, a súa importancia radica nos seus servizos ao ecosistema que inclúen, entre outros, a produción de osíxeno, ou o mantemento de outros organismos proporcionándolles alimento e protección", explica.

Antes de chegar a Vigo, esta investigadora traballara en centros de prestixio de Alemaña, Portugal, Estados Unidos e Israel. "Estou a adoptar as ferramentas aprendidas nestes lugares para desenvolver indicadores fronte a contaminación mariña nas costas galegas, estudando os seus efectos nos produtores primarios mariños", comenta.

Para ela esta paralización supón unha dobre penalización para as investigadoras que son nais, "pois quedo descolgada do resto da xente da miña convocatoria e teño que esperar indefinidamente e sen contrato por unha convocatoria que non sabemos nin en que termos nin cando sucederá". O programa contempla a paralización dos contratos durante o permiso de maternidade para reanudalos cando a muller se incorpora. "Pero de que me serve a min que me prorroguen o contrato se o ano que ven mándanme ó paro indefinidamente?", di.

"En investigación se ti paras, a túa ciencia para contigo, por iso as mulleres que decidimos ser nais e científicas necesitamos dun especial apoio institucional", salienta Inés Viana, que lembra que "esta etapa inicial da carreira científica é altamente competitiva e coincide coa etapa, bioloxicamente, de coidado dos menores". "Quero ser nai e científica, quero aplicar o aprendido na miña terra e que a miña filla se críe nela. Quero que todo o diñeiro publico invertido na miña formación repercuta en melloras para a sociedade e economía galega. Pero a nivel persoal repenso o meu futuro científico constantemente ao ver diferentes casos o meu arredor e o desgaste que isto implica", di.

Pídelle á Xunta que "o seu compromiso coa natalidade inclúa a conciliación, escoitando as mulleres que decidimos ser nais e precisamos dunha especial protección". Neste senso, suxire medidas concretas de continuidade na carreira investigadora "como o mantemento de prazos fixos das convocatorias, prazos flexibles de incorporación, ter en conta o tempo efectivo de traballo, aumento dun ano por fillo nas solicitudes das convocatorias, etc". "Estas medidas xa existen en diversas convocatorias nacionais e europeas, engade.

"Unha investigación paralizada custa moito traballo retomala"

Nunha situación semellante queda a ourensá Susana Cid Fernández, de 35 anos, especialista en Neurociencia, máis concretamente en Psicofisioloxía. Na actualidade traballa na USC na procura de marcadores psicofisiolóxicos que permitan a detección da Enfermidade de Alzheimer moito antes de que presente os seus síntomas característicos. "Estanse a aplicar técnicas de estimulación eléctrica cerebral non invasiva coa intención de atopar terapias alternativas ou que poidan mellorar os resultados das actuais terapias farmacolóxicas, que polo momento só conseguen ralentizar a enfermidade, no mellor dos casos", comenta,

Antes de regresar a Galicia traballou no Centro San Giovanni di Dio en Brescia (Italia), un hospital especializado en demencias e enfermedades mentais, no grupo liderado por Carlo Miniussi, "unha das máis importantes personalidades mundiais na investigación sobre estimulación cerebral non invasiva", explica, destacando que "a niña estadía achegoulle ao sistema de investigación galego novas técnicas e novas aplicación que non se dominaban ata agora, ademais de estender a rede que vai unindo grupos na loita contra as demencias".

O seu permiso de maternidade fixo que o seu contrato ficara prorrogado ata xaneiro do ano 2020, polo que terá que presentarse á convocatoria do ano que vén, que co atraso que acumula a de 2019 podería adiarse ata o mes de novembro. Isto é, Susana Cid podería quedar no paro un ano enteiro, no mellor dos casos. "Neste período cortaranse todos os traballos dirixidos que podería comezar no curso 2019-2020. E, por suposto, as investigación suspéndense neste tempo, e unha investigación paralizada custa moito traballo retomala", explica.

"Durante un ano enteiro terei que elixir entre cobrar o paro e non traballar, concorrer a outras convocatorias que de novo (e de ser o caso, será para sempre) me leven fóra de Galicia, ou cambiar de traballo, abandonando a investigación e o sistema público galego para traballar de calquera outra cousa na empresa privada", di. "As dúas últimas opcións significan botar a perder os recursos investidos por todos os galegos durante os 32 anos de formación financiada publicamente que recibín na miña vida", engade.

Susana Cid pídelle á USC "que rompa unha lanza por nós" e aposte "polos que estamos nesta situación, co persoal tan altamente cualificado que tiveron a sorte de captar con esta convocatoria". É á Xunta reclámalle que "asuma a mala xestión do programa e facilite contratos que impidan a fuga de talentos que sen dúbida haberá este ano" e que en próximas convocatorias "utilice a lóxica". "Existen outras convocatorias a nivel estatal que resolven de forma sinxela todo isto, non entendemos por que a Xunta é tan reticente a usar esas fórmulas probadamente útiles", di."                    (Marcos Pérez Pena, Praza Pública, 04/07/19)


"Las protestas fuerzan a la Xunta a corregir el error que dejó sin empleo a 34 investigadores de alto nivel.

El Gobierno gallego prorrogará sus contratos hasta el 15 de octubre para evitar el vacío generado por el retraso en la convocatoria que debía permitir su continuidad (...)"         (Marcos Pérez, eldiario.es, 08/07/19)

Os "martes negros" dos investigadores da USC

"A Asemblea de Investigadoras de Compostela naceu para tentar solucionar problemáticas do colectivo predoutoral, pero pronto trascendeu como plataforma que ablangue todos os colectivos da investigación. Nestes últimos meses cobraron moita trascendencia grazas a campañas como os "Martes Negros", inspirados nos "Venres Negros" de Defende a Galega.

Durante os últimos anos foron habituais grandes mobilizacións de eido estudantil, dende as multitudinarias protestas contra a LOMCE en Ensino Medio, como a nivel universitario. Exemplo paradogmático foi unha histórica manifestación en Santiago de Compostela no 2017 que ateigou a Praza de Quintana ao nivel das grandes mobilizacións galegas.

Nese contexto nace a Asemblea de Investigadoras de Compostela (AIC), que botou a andar nese curso -o 2016/2017- “por uns cambios de códigos no contrato para o colectivo predoutoral”, explica Alejandro Vilar, doutorando en Física de partículas. A partir de aí, déuselle continuidade ao espazo para reivindicar as problemáticas comúns “de todo o colectivo investigador”. Susana Mallo, investigadora de Psicoloxía indica que a Asemblea está aberta a “calquera persoa”, reivindicando o seu carácter aberto como organización.

Aínda que as accións máis vistosas da AIC concéntranse nos últimos meses, a súa actividade é moito máis antiga. “Por exemplo o ano pasado reunímonos coa Secretaría Xeral da Universidade para tratar o tema das axudas predoutorais, onde había unha serie de irregularidades incluso na propia convocatoria. Tamén reivindicamos a apertura de cursos de innovación docente ao noso colectivo e estamos satisfeitos porque a Universidade está dando pasos para solucionar o problema”, sinala Vilar.

UN COLECTIVO COMPLEXO

Dentro do colectivo predoutoral, tal e como se encargan de sinalar os membros da AIC, hai diferentes subcolectivos. Existen persoas que investigan por proxectos e outros a partir de axudas públicas, que poden vir tanto da Xunta como do Goberno Central. O segundo grupo “está a cobrar menos e non está a poder acceder aos aumentos salariais que ten previsto á USC para os seus traballadores e non tiñan dereito a indemnización por final de contrato”.

Fala en pasado porque fai unhas semanas o TSXG sentou xurisprudencia sobre que, efectivamente, si que é un dereito que ten o seu colectivo,

Ademais, hai un terceiro sector: aqueles non teñen contrato e que en palabras de Vilar: “viven condicións moi precarias”. Mallo sinala que a USC entende que estas persoas están a “traballar gratis porque os considera estudantes, pero realmente non o son porque están a facer unha produción científica que lle conta á USC a todos os niveis como se viñera doutra calquera outra fonte”.

O reclamo destas reivindicacións tivo o seu cumio o 28 de febreiro cando se organizou en fronte de reitoría unha concentración multitudinaria. Ademais, todos as semanas levan a cabo os “Martes Negros”, onde van vestidos cunha camiseta dese cor na que se pode ler “Por unha USC digna” e que admiten que tivo unha clara inspiración nos Venres Negros de Defende a Galega.

O seu obxectivo con esta campaña era pretender que a comunidade universitaria fose consciente da situación pola que pasan os investigadores “e iso pensamos que o conseguimos”, sinala Vilar. Actualmente levan vendidas unhas 300 camisetas que “a nivel Compostela é un número moi alto” e teñen intención de continuar coa iniciativa.

“A ACTITUDE DA UNIVERSIDADE É DECEPCIONANTE”

Os membros da AIC cualifican os movementos para solucionar a situación por parte da USC como “moi deficientes”. Vilar é moi crítico coa actitude da universidade: “Todas as reunións que puidemos ter coa Xerencia da Universidade non se materializaron e ningunha proposta pola súa parte, cousa á que se comprometeron. Xa pasaron dous meses dende a última reunión e nin nós nin os sindicatos sabemos nada”.

“Ademais, hai actitudes canto menos decepcionantes”, continúa Vilar. “Tras a resolución do TSXG sobre a indemnización de despido, recorrérona ao Supremo. Iso non é tentar solucionar as cousas, é ter vontade de poñer atrancos”, asevera. “A USC alega que non hai cartos, pero tampouco lle vemos ningunha estratexia para modificar esa ausencia”, observa Mallo. Ademais, sinalan que ata o ano 2016, si que se pagaban con cartos provenientes integramente da Universidade.

Tamén denuncian que a USC non está a cumprir con outras obrigacións, como o Estatuto de Persoal Investigador en Formación, aprobado polo Goberno Central a modo de Real Decreto en marzo.

Dende a AIC consideran que non acada as súas demandas pero que “mellora un pouco a situación, como por exemplo un aumento de soldo nos últimos anos do contrato predoutoral que non se está a cumprir a día de hoxe. Isto xa é ir contra lei, é gravísimo”. Se isto segue así consideran a posibilidade de artellar accións a nivel estatal con outras universidades na mesma situación.

APOIO DOUTROS SECTORES

Pódese observar un apoio á AIC dende sectores alleos ao seu campo. Para Mallo, “hai moia xente que se está a dar conta de que temos unha situación moito máis precaria do que eles tiñan en mente”. Vilar apunta que “aínda que non fose un colectivo moi representado na mobilización” teñen “unha certa simpatía” de gran parte do colectivo docente dentro da USC porque “son conscientes do que está a pasar”.

Tamén se sumou dun xeito moi notable o alumnado da universidade e non é nada estraño atoparse persoas coa camiseta dos Martes Negros por calquera esquina de Compostela. Un deles é Bruno Arias, estudante de Comunicación Audiovisual. “Nos últimos meses asistimos a unha avalancha de apoio dende todas as esferas do estudantil. Puiden ver a moita xente diante do reitorado que nunca asociaría a ese tipo de mobilizacións”.

Arias entende que isto ven motivado porque a AIC “reivindica dereitos laborais básicos”. Ademais, considera que é moito máis grave ao tratarse da Universidade pública, un órgano que para el “debería ser vangarda cultural e intelectual do noso país”. En síntese, para el demostra o “importante que é organizarse e crear comunidade” en torno ás problemáticas que acontezan e que a maior ensinanza que deixa a Asemblea de Investigadoras é como “as cousas poden funcionar máis aló de intereses partidistas”.

A Asemblea tamén logrou tamén o apoio dos diferente sindicatos. “Isto é moi relevante porque se non, a USC negábase a establecer unha mesa de negociación sobre o tema, e soamente puidemos ir e expoñer o noso problema, porque os sindicatos o consideraron necesario”, sinala Vilar. Pola súa banda, Mallo agradece o apoio de todos os colectivos e sinala que todo isto “axuda a lograr cada vez máis presión” para poder satisfacer as súas reclamacións."                        (Brais Nogueira, Galicia confidencial, 18/05/19)

A xeración perdida da investigación galega

"No ano 2006 o Goberno galego lanzou o plan INCITE de promoción da investigación, que incluía convocatorias de contratos pre-doutorais e dous tipos de post-doutorais: o programa Ángeles Alvariño (para doutores e doutoras que acababan de defender a súa tese e cunha duración de tres anos, dos que dous debían ser fóra de Galicia) e o programa Parga Pondal (unha segunda fase, para investigadores/as con experiencia fóra, unha duración de cinco anos e un compromiso de estabilización). Ao abeiro deste plan, houbo tres convocatorias de Ángeles Alvariño (2007, 2008 e 2009).

O obxectivo deste tipo de plans de promoción é ofrecer oportunidades de desenvolver unha carreira investigadora en Galicia. Porén, a chegada ao poder do Partido Popular e os recortes aplicados en I+D+i dende o ano 2010, significaron un bloqueo para moitas destas carreiras, en especial para estas promocións de novos e novas doutoras (os Ángeles Alvariño), que en condicións normais deberían ter accedido á posibilidade de competir por un contrato Parga Pondal (ou a denominación que tivese), entendido como contrato de continuidade e de retorno a Galicia. 

Houbo unha derradeira convocatoria de Parga Pondal en 2010, que xa no seu momento foi cualificada de pseudo-Parga Pondal, pois a súa duración era inferior (3 anos en lugar de 5) e non incluía un compromiso de estabilización).

A Xunta lanzou nese momento un novo plan, para substituír o INCITE, denominado Plan Galego de Investigación, Innovación e Crecemento (I2C), de catro anos de duración (2011-2015). En teoría, no marco desta iniciativa (así foi presentada), debían lanzarse contratos postdoutorais para os novos e novas investigadoras (equivalente ao Ángeles Alvariño: dous anos fóra e un de retorno á universidade galega), e un tipo de contrato postdoutoral 2 que permitiría dar continuidade a aqueles que xa tiveran o primeiro contrato (equivalente ao Parga Pondal).

Ao abeiro do IC2 lanzáronse os correspondentes contratos postdoutorais de primeiro nivel. Porén, a primeira convocatoria de contratos postdoutorais de segundo nivel aínda se vén de publicar este mes, catro ou cinco anos máis tarde do prometido. 

Ademais, as bases só permiten concorrer a eles aos investigadores e investigadoras que acaban de completar o contrato postdoutoral 1 lanzado pola Xunta en 2012. E deixan fóra, polo tanto, ás tres xeracións de Ángeles Alvariño (2007, 2008 e 2009) que, por mor dos recortes, nunca tiveron a posibilidade de participar neste tipo de convocatorias en Galicia.

"Xa sospeitabamos que nos podían excluír. 

E por isto en novembro comezamos a movernos e puxémonos en contacto coa Xunta e cos vicerreitorados de investigación das tres universidades. Vendo o atraso no lanzamento desta convocatoria, pensabamos que estaban esperando ao ano no que remataban a post-doc 1 os que comezaran co plan I2C, para que fosen eles os que puidesen optar", explica unha das investigadoras afectadas. 

Efectivamente, a convocatoria saíu en marzo e está destinada á xente que remate agora. E non pode participar ninguén máis, aínda que no curriculo conste unha formación equivalente (por exemplo as Ángeles Alvariño), un contrato de características similares, pero dun goberno anterior. 

"Isto xa está convocado, polo tanto xa non temos opción, pero si pedimos que publiquen outra convocatoria, na que si teñamos cabida, e na que nos dean unha posibilidade de continuidade na investigación", di.

 "Normalmente tes varias oportunidades, pero nós estivemos dende 2010 ata 2016 sen ningunha convocatoria autonómica na que poder participar. Eles alegan que nós xa lles levamos moitos anos de diferenza aos que rematan agora. Si, pero non tivemos oportunidades nas que poder competir", denuncia.

Dende que a primeira xeración de Ángeles Alvariño rematou o seu contrato en 2010 foron escasas as oportunidades que o Goberno galego lles ofreceu para continuar a súa carreira investigadora en Galicia.  

Si houbo unha convocatoria de pseudo-Parga Pondal en 2010, aínda que aberta a todo o mundo, na que tiveron que competir con persoas que tiñan moitos máis anos de experiencia e méritos acumulados. En 2012 a Xunta publicou tamén unha convocatoria para os Ángeles Alvariño, que lles ofreceu un contrato dun só ano.

Entre 2008 e 2013 o investimento en I+D descendeu 115 millóns de euros en Galicia, case un 20%, pasando de representar o 4% do total estatal a ser o 3,6%. Dos 6.683 investigadores e investigadoras que en 2010 traballaban en Galicia pasouse a 5.397 tres anos máis tarde, un 19% menos. 

Os Orzamentos da Xunta de 2010 e 2011 significaron un recorte de máis trinta millóns no dedicado a I+D. A pesar de que dende entón asistimos a cinco anos consecutivos de ascensos, a cifra total segue lonxe das cantidades previas ao inicio da crise. 

A consecuencia é que Galicia dedica a I+D+i ao redor do 0,9% do seu PIB, lonxe da media española (1,3%) e aínda máis lonxe dos obxectivos propostos no devandito plan IC2 da Xunta: "asume como obxectivo xeral a converxencia do esforzo galego en I+D+i co esforzo do conxunto de España, que en ningún caso debe ser inferior ao 2% do PIB no ano 2015, cifra que nos porá na senda de acadar o obxectivo fixado pola UE para o ano 2020 do 3% do PIB".

"Algúns afortunados estamos en grupos de investigación que teñen financiamento por outras vías, por exemplo a través de proxectos estatais ou europeos, e polo tanto puideron manter os nosos contratos. Pero moita xente tivo que marchar ou quedou polo camiño", explica a investigadora. 

"A Xunta investiu moito diñeiro público na nosa formación, e agora córrese o risco de perdelo por completo, porque se non temos posibilidade de traballar aquí, teremos que marchar a outro lugar, di."              (Marcos Pérez Pena, Praza Pública, 21/03/16)

A asfixia premeditada da universidade galega... A da Coruña xa non pode pagar os gastos correntes

"O recente anuncio da Universidade da Coruña (UdC) de que ía paralizar todos os gastos correntes dos seus centros trouxo á primeira liña os problemas de financiamento do sistema universitario galego. Un tema de calado, cuxo debate non se limita á comunidade universitaria, senón que ten consecuencias directas sobre o modelo de país que se quer construír.

"O sistema universitario galego ten un financiamento precario, lonxe dese 1% do PIB que sería mester para ter un ensino de máxima calidade", defendeu CIG-Ensino. Un 'precario financiamento' que se traduce na realidade, denuncian sindicatos e asociacións estudiantís, en cifras que falan por elas propias: redución nos orzamentos de 86 millóns de euros nos últimos 5 anos, un período no que se perderon máis de 350 profesores (o que supón un recorte do 8% no cadro de persoal) e case 1.290 investigadores.

"É como unha paisaxe despois dunha batalla, dunha universidade, a galega, que se está descapitalizando e afogando. E iso nótase nas vagas de recortes que levamos sufrindo estes anos", sostén desde Vigo Antonio Rodríguez."              (Sermos Galiza, 25/06/2015)

Los universitarios... pobres, apaleados, y además... 'faros' para los futuros licenciados con un pie en la emigración. Demasiado educados estos chicos

"El presidente de la Xunta, Alberto Núñez Feijóo, alabó ayer, en la inauguración en Vigo del curso universitario de Galicia, los principios de cooperación y de apuesta por la I+D de las tres universidades (...)  soslayando cualquier alusión a los recortes que la propia Xunta está operando en los programas de investigación del Plan Incite, salvo que se interprete con ese sentido su invocación a que "es tiempo de gestionar la austeridad".

"La crisis está marcando el destino de las sociedades", había señalado un momento antes el rector anfitrión, Salustiano Mato. (...)

En Galicia, donde las universidades se ven "obligadas a recortar año a año los presupuestos", las autoridades académicas seguirán "actuando con la responsabilidad que se exige". "Y que nosotros mismos nos demandamos", dijo Mato.

"Es el momento de asumir compromisos" y de "actuar como faros", concluyó, para los más de 70.000 matriculados del próximo curso."          (El País, ed. Galicia, 17/09/2011, p. 2)


Claro que alguien protesta, menos mal:


"El rector coruñés critica los recortes evocando el franquismo" 
 
"En estado permanente de emergencia" por los continuos recortes de financiación que padecen las universidades gallegas, los rectores, según el de A Coruña, José María Barja, aún se las ingenian para "minimizar las pérdidas en inteligencia y conocimiento".

Pero en la apertura oficial, ayer, del curso académico 2011-2012 y a pocas semanas de cumplir su segundo y último mandato al frente de los campus de A Coruña y Ferrol, Barja alertó sobre "el grave error" que acarreará la continuada falta de apuesta por dotar de recursos suficientes a la educación y la formación "e interrumpir la masa crítica docente y científica de calidad".

"Ese grave error lo pagaremos durante los próximos años", insistió. Y reforzó su alerta comparando las consecuencias de los recortes en la financiación universitaria con lo ocurrido durante la dictadura.(...)

"No tenemos más que recordar el coste social, económico y cultural que tuvo para España la larga noche del franquismo. Parece que no queremos aprender de nuestra historia más reciente", lamentó Barja en su discurso inaugural de este nuevo curso académico."                                   (El País, ed. Galicia, 20/09/2011, p. 6)

"Nefasta I+D+i da Xunta"... que aplauden los empresarios

"Los empresarios aplauden la nueva orientación de la I+D de la Xunta. 500 investigadores en paro protestan en la calle por la ausencia de becas.

Los empresarios se alinean al 100% con la nueva orientación que la Xunta quiere imprimir al que será el Plan de Investigación, Innovación y Crecimiento 2011-2015. Aunque más que un plan, como lo califica la Dirección Xeral de I+D, es "un documento de intenciones", según varios científicos consultados.

(...) es muy positivo que "haya una mayor incidencia de ayudas a la I+D en el ámbito empresarial", y se persigan más resultados que puedan traducirse en el mercado con mayores ingresos, "porque son las empresas las que generan valor y empleo". (El País, Galicia, 17/12/2010, p. 5)

"Laboratorios baleiros e proxectos que se paralizan. Este é o futuro que lle auguran os mozos inves­tigadores á ciencia en Galicia. Baixo o lema "A sociedade galega rexeita a nefasta política de I+D+i da Xunta porque lastra o desenvolvemento de Galicia", máis de medio milleiro de persoas manifestáronse onte ante a Xunta para protestar pola "mísera" convocatoria de 15 prazas para o programa Parga Pondal que realiza a Xunta para este ano.

Precarios-Galicia estima que uns trescentos investigadores descoñecen se terán traballo nos vindeiros meses." (Galicia Hoxe.com, 17/12/2010)

"En el aire el futuro de casi trescientos investigadores. Según los cálculos de Precarios Galicia, este año deberían de entrar en el sistema unos 70 investigadores y otros tantos tecnólogos. Además, unas 135 personas no podrán ascender en el itinerario de la carrera científica al tener que pasar de un programa a otro para el que no habrá convocatoria.

Actualmente en Galicia unas 850 se benefician de los programas financiados por la Xunta de Galicia. Armados con pancartas de con lemas como 'Más ciencia y menos paciencia' o 'Investigadores en paro, la Xunta no nos quiere', los manifestantes subrayaban ayer que el problema transciende el ámbito laboral. Temen que, con excusa de la crisis, se desmantele el sistema científico gallego que estaba comenzando a asentarse." (El Correo Gallego.es, 17/12/2010)

No hay dienro para la Universidad...

"La Xunta impulsó en los años 90 el desarrollo del Sistema Universitario Gallego (SUG), con la creación de las universidades de Vigo y A Coruña a partir de los centros segregados de la de Santiago. La idea era hacer del SUG un factor clave del desarrollo futuro de Galicia. Las universidades reaccionaron poniéndose en marcha y confiando en que, a lo largo del camino, se les proporcionaran los medios para culminarlo porque no somos tan listos como para hacer lo mismo que alemanes, ingleses o franceses con la mitad de los recursos (aquí en torno a un 0,6% y allí a un 1,2% del PIB).

Pero, aunque la cosa empezó bien, se gafó muy pronto. En 1999 se cerró un modelo financiero que, asegurando un suelo, establecía una mejora progresiva de la financiación del SUG por incrementos del módulo por alumno pero, como desde ese mismo año el número de alumnos cayó en picado, lo más valioso del plan fue el suelo.

Allá por 2004 un nuevo plan de financiación añadió fondos complementarios afectados a objetivos y estableció un nuevo suelo que evolucionaba en función de los ingresos no financieros de la Xunta. Estos crecían entonces a tasas muy superiores al IPC gracias a la exuberante recaudación fiscal de la bonanza, pero en 2008, con la crisis, el crecimiento pasó a ser negativo. Al menos quedaba la promesa del bipartito de que al final de la década el gasto universitario en Galicia se situaría en el 1% del PIB. Como en 2007 aquél rondaba el 0,68% de éste, el margen de mejora era tan enorme como pasar de 378 a 553 millones de euros.

Pero el gafe continuó: "La crisis hace imposible cumplir ese compromiso", se dijo. Se mejoró, pero en 2009 en vez de llegar al 1% esperado nos quedamos en el 0,71%: 434 frente a 608 millones. Y en este contexto llega el presupuesto de la Xunta para 2010 que destina al SUG 424 millones de euros, un 2,39% menos que en 2009 aunque, al reducirse el PIB por la recesión, esa cantidad pueda suponer una ligera mejora en relación con éste.

Tras 10 años de intentar que los que alentaron la expedición de las universidades a la luna (y ya han sido todos) las provean de recursos suficientes consiguiendo sólo que la financiación pase de un 0,6% a un 0,72% del PIB, es lógico esperar que las tripulaciones, aún embarcadas en su viaje sideral, avisen a Houston de que hay un problema.

Pero el problema ya no es la financiación sino la misión misma del SUG. Ya no es sólo una cuestión de recursos sino de modelo, porque el que construíamos, al tiempo redundante y excelente, es una quimera si la prioridad que los discursos dan a la educación y a la innovación no es capaz de competir en las cuentas gallegas con la asistencia socio-sanitaria o las infraestructuras.

Las universidades acaban de demostrar sentido común y voluntad de país buscando acuerdos entre ellas, pero la dicotomía entre objetivos y recursos no se resuelve con ese gesto, necesario pero no suficiente. La Xunta debe recordarlo." (XOSE MANUEL VILLANUEVA: Houston, tenemos un problema. El País, ed. Galicia, Galicia, 22/01/2010. p. 7)