Mostrando entradas con la etiqueta Politica: situacion. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta Politica: situacion. Mostrar todas las entradas

10/1/25

Ana Pontón e Alfonso Rueda... Feijóo navegou unha táboa de surf. Cuarto e metade de galeguista en Lalín, ultra na COPE e progre e moderado na Sexta. De fondo, cero. Un significante baleiro. O PPdeG é unha máquina de poder eficaz, pero orfa de ideas ou proxecto... Ana Pontón é a candidata non só, mesmo non tanto, do nacionalismo galego como do conxunto das esquerdas. Non sería posible sen un certo tipo de discurso. Digo máis: sen un certo estilo... debería expresar, un proxecto alternativo de modernización do país... Un defensor das esencias, instalado na comodidade doutrinal, non faría máis que frustrar, unha vez máis, a oportunidade... Ten que disolver as reticencias que aínda xera e crear confianza (Antón Baamonde)

 "1. Todo vai moi á presa. Os zurcidos do mundo, neste entretempo, están descoséndose a ollos vista. Os signos multiplícanse por todas partes. Na vida social e política a razón e o xuízo, os fundamentos dunha sociedade civilizada, están sendo arrombados nun recanto. É a era dos falabaratos. Non só a indiferenza, tamén a brutalidade aumenta a ollos vista. Tanto que podemos temer que o mal medre sen que ninguén saiba como contrarrestalo. Escribo isto porque o que diga a continuación pode estar escrito na auga en menos que canta un galo.

2. O máis notable das pasadas elecións galegas de febreiro non foi tanto o éxito de Ana Pontón como o desfondamento do PSdeG. Nun editorial o Faro de Vigo describe así a súa situación: “Trátase dun PSdeG de extrema fraxilidade, case marxinal”. E así é: desdebuxado, sen personalidade propia, o socialismo galego pagou coa derrota as propias culpas, pero tamén a xenreira contra Sánchez. A máquina de demonizar da prensa madrileña funciona de modo moi eficiente. Son engrenaxes que trituran moi ben. Pedro Sánchez está á altura de Puigdemont ou Pablo Iglesias, tal vez máis abaixo. Se alguén pensaba que a Brunete mediática e a xudicial deterían o fogo dos seus canóns ante un partido de Estado como o PSOE estaba equivocado. Iso non quita que nas elecións xerais e municipais o PSdeG manteña posicións moi por riba dos nacionalistas. Unha cousa é unha cousa e outra cousa é outra cousa, dixo Baltar vello. Neses ámbitos o BNG non é aínda competitivo.

Por outra banda, dende a sede do PSdeG, na compostelá rúa do Pino –excelentes vistas sobre San Caetano- non se manda nada. Ferraz manda, a confederación de alcaldes galos manda nas súas tribos respectivas, pero o PSdeG, orfo de discurso e de organicidade, está coxo, manco e cego.

3. Así que todo parece resumirse na dialéctica entre Alfonso Rueda e Ana Pontón.

Rueda, é o mesmo que Feijóo? Esa é a pregunta. Visto dende lonxe, o PP de Galicia está, a día de hoxe, descapitalizado. Intelectual, politicamente descapitalizado. Con Fraga o PP tiña un contido político e simbólico: a Administración única, os gaiteiros no Obradoiro e o consenso lingüístico debuxaban unha singularidade. Feijóo, que odiaba todo iso, navegou unha táboa de surf. Cuarto e metade de galeguista en Lalín, ultra na COPE e progre e moderado na Sexta. De fondo, cero. Un significante baleiro. O PPdeG é unha máquina de poder eficaz, pero orfa de ideas ou proxecto.

Non se trata, ou non se trata só, do camiño a escoller. Entre o par moderación centrista/radicalismo de dereita ou galeguismo/centralismo, o PP de Galicia, urxido polos ventos de Fronda que nacen na Serra do Guadarrama, parece decantarse polo centralismo e a extremosidade, declinados iso si en ton menor, sen espaventos. Pero máis aló desa disxuntiva, o Goberno galego parece estar en mans de xentes con carreira, sobre todo funcionarial, pero sen ideas. Non se divisan, volvo repetir, ideas ou proxecto. Dá a sensación de que se erguen cada mañá a ver se pillan unha voando no aire, como unha bolboreta que se lles escapa. Unha lástima, porque, ao final, son o Goberno galego.

Polo demais, funciona como un muro. Trátese da CRTVG, do consenso lingüístico, de Altri, da política industrial ou do que se queira, non dialoga nin negocia. É unha infatuación, derivada do monopolio de poder durante décadas, perigosa para os propios intereses. Pero, que sei eu? Doutores ten a Igrexa.

4. Ana Pontón: “Non hai nada máis revolucionario que chegar ao goberno”. 31% dos votos emitidos, 471.000 votos, 25 deputadas/os: a de febreiro foi a mellor campaña do BNG. Ana Pontón é a candidata non só, mesmo non tanto, do nacionalismo galego como do conxunto das esquerdas. Non sería posible sen un certo tipo de discurso. Digo máis: sen un certo estilo.

O BNG expresa, ou debería expresar, un proxecto alternativo de modernización do país. Ten dúas tarefas obvias por diante: chegar ao goberno e gobernar ben. Con obxectivos plausibles e definidos e con xente capaz. Obvio, pero non fácil. Só pode facelo se persevera. Nun certo estilo. E se incorpora rostros dos que niguén discute a competencia profesional e política. Así se trate de Salustiano Mato, de Teresa Táboas, ou de Enrique Saéz Ponte, antigo directivo do Banco Pastor. Ou outro tipo de perfís, de latitudes que contrarresten suspicacias. Ten que disolver as reticencias que aínda xera e crear confianza. Xa o dixo Marco Aurelio: “Ninguén che dixo que a batalla fose fácil”.

Non convén poñer unha doutrina en relación antagónica co espírito do tempo, nin facer abstracción da relación de forzas. O Papa Francisco non o fai, nin o fixo Xoán XXIII, que aggiornou a igrexa no Concilio Vaticano II. Pero Pío Nono fíxoo en 1864. No Syllabus Errorum, o documento no que enumeraba os erros aos que tiña que opoñerse a Igrexa, ditaminaba que de ningún xeito o pontífice romano “pode, nin debe, reconciliarse co progreso, o liberalismo e a civilización moderna, nin adaptarse a eles”. É evidente que nada sería máis contradictorio coa posibilidade de goberno e, por tanto, co cambio de rumbo de Galicia, que unha variante de pionono. Un defensor das esencias e inimigo do mundo moderno, instalado na comodidade doutrinal, non faría máis que frustrar, unha vez máis, a oportunidade.

Por outra banda, a Igrexa non é Deus."

( Antón Baamonde , eldiario.es, 08/12/24)

26/2/24

Ha habido competición y, durante un momento, el PP parecía estar en la lona. Sin embargo, el PP ha mantenido su porcentaje de voto. Lo que se ha demostrado es la extraordinaria resiliencia del PP y de su enorme maquinaria... Con todo, la campaña ha puesto en evidencia un malestar de fondo de la sociedad gallega con el PP. Mayor del que se podía presumir. Lo bastante grande como para configurar una significativa ola de cambio, aunque al final haya marrado... Yo no recuerdo ninguna elección más incierta que esta... Nadie se atrevía a pronosticar de qué lado iba a caer el canto del duro a apenas una hora de que se abrieran las urnas. Finalmente ha caído del lado del PP. Lo que no quiere decir que el PP no haya salido dañado... Dañado en su credibilidad y dañado, también, en su legitimidad. Ha ganado, pero con las malas artes de las dádivas de los últimos días a diversos sectores... Al PP le han votado con una fidelidad extrema y perdonándole casi todo... Hay que consignar, aunque hoy no parezca importar, que su sociología está mutando. Está perdiendo transversalidad, pero ello no le ha impedido, por el momento, ganar las elecciones... Yo no me tomaría por la tremenda los datos del PSdeG. Pero sucede que el PSdeG tiene que tomarse Galicia en serio... Existe un descontento mensurable con el PP pero hay que saber articularlo. Esta campaña ha sido un paso de gigante, aunque hoy parezca irónico decirlo (Antón Baamonde)

 "El gran activo del PP era la inercia: la convicción general de que era imbatible. La del 18F ha sido una campaña en que esa creencia se tambaleó. Ha habido competición y, durante un momento, el PP parecía estar en la lona. Sin embargo, con una participación muy alta, el PP ha mantenido su porcentaje de voto. Es un éxito incontestable.  

El PSdeG ha transferido votos al BNG pero, en conjunto, no han conseguido traspasar el muro. Sumar y Podemos no han sido el problema, dado su exiguo número de votos. Lo que se ha demostrado es la extraordinaria resiliencia del PP y de su enorme maquinaria.

Con todo, la campaña ha puesto en evidencia un malestar de fondo de la sociedad gallega con el PP. Mayor del que se podía presumir. Lo bastante grande como para configurar una significativa ola de cambio, aunque al final haya marrado.

El PP se ha quedado con la Xunta. Ha sufrido hasta el último momento. El incremento de la participación es uno de los datos de la jornada. Hay que subrayar muy especialmente lo abultado de las cifras de participación en las ciudades. Era un tipo de votante que tendía a retraerse en las autonómicas. La competición ha sido intensa y uno de sus efectos ha sido esa incorporación del electorado urbano.

Yo no recuerdo ninguna elección más incierta que esta. Nadie se atrevía a pronosticar de qué lado iba a caer el canto del duro a apenas una hora de que se abrieran las urnas. Finalmente ha caído del lado del PP. Lo que no quiere decir que el PP no haya salido dañado.

Dañado en su credibilidad y dañado, también, en su legitimidad. Ha ganado, pero con las malas artes de las dádivas de los últimos días a diversos sectores. Eso pone en evidencia su modo de gobernar, y la imagen que se hace de sus electores. Ha vencido, pero sin gloria.

Por otro lado, lo ha hecho con un discurso “madrileño” –si es que se puede decir que ha tenido algún discurso–, lo que no parece importarle a sus electores. Al PP le han votado con una fidelidad extrema y perdonándole casi todo. Sus votantes están mesmerizados. Hay que consignar, aunque hoy no parezca importar, que su sociología está mutando. Está perdiendo transversalidad, pero ello no le ha impedido, por el momento, ganar las elecciones con extraordinaria solvencia.

El BNG ha levantado enormes expectativas que ahora tendrá que saber gestionar. La campaña, magnífica, se puede tomar como un enorme experimento social. Se ha verificado que un nacionalismo tranquilo, transversal y con propuestas puede generar consenso social y ganar simpatías. Su líder tiene la difícil obligación de transformar su enorme crédito en un nuevo horizonte para su partido.

Yo no me tomaría por la tremenda los datos del PSdeG. Besteiro es un líder resiliente, muy del país, y un buen candidato que no se merecía estes resultados. Puede recuperar votos y sin duda lo hará en elecciones para otros ámbitos. Pero sucede que el PSdeG tiene que tomarse Galicia en serio. Tiene que hacer examen de conciencia y elaborar una oferta más consistente. No puede cambiar de candidato cada cuatro años ni desentenderse de la carrera por la Xunta, como ha hecho en el pasado.

La complicidad entre ambos líderes y ambas fuerzas es un dato muy positivo, que abona la esperanza. Pero, sea como fuere, ha habido un fracaso manifiesto de ambos partidos a la hora de entrar en el electorado del PP. La campaña ha tenido una fuerza considerable.Ha habido moral de victoria en el bando progresista y por momentos el PP se ha sentido noqueado. Pero habría que haber llegado a ella con otras expectativas y otra solvencia. Ese es el gran objetivo. Factible, pero que hay que trabajar día a día. Existe un descontento mensurable con el PP pero hay que saber articularlo. Esta campaña ha sido un paso de gigante, aunque hoy parezca irónico decirlo."                  (Antón Baamonde, eldiario.es, 19/02/24)

23/2/24

A esquerda incrementou a vantaxe na Galicia urbana e medrou no rural, pero un PP mobilizado afianzouse nas vilas medias

 "Xusto despois da convocatoria anticipada das eleccións do 18F analizabamos a necesidade de que a esquerda activase a mobilización do voto urbano para ter opcións de desaloxar o PP do Goberno da Xunta. Había un gran grupo de votantes nas cidades galegas e nas súas áreas metropolitanas que habitualmente participan nas eleccións xerais, pero que viñan absténdose (agás excepcións: 2005, 2009...) nos comicios ao Parlamento galego. Esta activación do voto urbano serviría para incrementar a tradicional vantaxe do bloque progresista nas áreas urbanas, compensando así a diferenza que o PP obtén ao seu favor nos concellos menos poboados.

Este domingo a participación incrementouse de forma notable. Votou o 67,3% do censo de residentes, 8,5 puntos máis que hai catro anos (58,88%) e por riba do dato de 2016 (63,75%) e 2012 (63,8%). A participación ficou mesmo preto dos datos de 2005 (68,1%) e 2009 (70,45%). No 2020 a participación final, unha vez contabilizado o Censo CERA, foi do 48,96%. Cando se reconte o voto emigrante coñecerase a participación final deste 18F, que roldará o 60%.

A participación, iso si, ficou moi lonxe do nivel que se rexistrara nas eleccións xerais do pasado mes de xullo (73,14%). Porén, o aumento é evidente. Tamén nas cidades. Así, fronte a un aumento de 8,4 puntos de participación no conxunto de Galicia, a mobilización do electorado aumentou 12,6 puntos en Ourense (o efecto DO), 11,5 puntos en Lugo e 9,5 puntos en Pontevedra. Vigo, A Coruña e Santiago rexistraron incrementos moi semellantes á media galega e tan só Ferrol (+5,1 puntos) tivo un aumento da votación por debaixo da media.

A participación en Vigo foi superior á de 2012 e 2016 e só tres puntos inferior á de 2009 e A Coruña tamén mellorou os datos de 2012 e 2016 e ficou moi preto dos de 2009. En relación ás Xerais, a Galicia urbana si rexistrou datos máis reducidos, especialmente Ferrol, Vigo e A Coruña.

Os datos amosan, polo tanto, que si houbo unha importante mobilización do voto progresista, especialmente dos votantes da Galicia urbana aos que se interpelaba. Porén, a dereita tamén se mobiliza cando o resultado é axustado e o resultado deste domingo amosa que se activou un grupo importante de votantes conservadores -tanto nas zonas rurais coma nas urbanas- que no ano 2020 e en convocatorias anteriores se abstivera.

Adóitase dar por feito que unha maior mobilización beneficia á esquerda. E así é habitualmente, tendo en conta factores como a elevada abstención das xeracións novas e das zonas urbanas, que en Galicia é particularmente alta nas eleccións autonómicas. Pero non só importa que voten máis ou menos persoas, senón que persoas votan. Así sucedeu, por exemplo, nas eleccións xerais de 2016, cando unha participación semellante á dos comicios de 2015 vaticinaba un bo resultado para a esquerda; porén, a realidade é que unha parte do electorado progresista se desmobilizou, mentres que activaba o electorado conservador.

A maior participación nas cidades elevou de forma significativa o voto progresista (+34 mil), pero tamén se incrementou o voto conservador nas urbes (+22 mil). Nas grandes vilas o incremento de ambos os dous bloques foi parello (esquerda +18 mil, dereita +16 mil).

Cómpre salientar que nos concellos de menos de 5.000 habitantes, entre os que se o espazo máis rural do país, a esquerda conseguiu tamén recortar a diferenza que a separaba do PP. A sumar de BNG, PSdeG e Sumar medrou 11 mil votos, mentres que a suma de PP e VOX aumentou 6 mil votos.

En cambio, nas vilas medias, nos concellos entre 5.000 e 20.000 habitantes, a esquerda non foi quen de reducir as distancias coas dereitas. Nas vilas entre 10.000 e 20.000 habitantes ambos os dous bloques gañaron 15 mil votos. E nas localidades entre 5.000 e 10.000 habitantes a esquerda gañou 13 mil votos e a dereita subiu 12 mil.

Así, os bloques esquerda/dereita mantivéronse relativamente estables: 49,55% para a dereita, 47,51% para a esquerda, dous puntos de diferenza fronte aos tres puntos de 2020 (50,8%-47,86%) e os máis de cinco puntos de 2016 (51,1%-46%). Mentres, nas eleccións xerais do pasado mes de xullo a esquerda gañou en Galicia por case dous puntos.

En canto aos partidos, nas cidades o PP gañou 25 mil votos e o BNG 63 mil, recollendo os case 30 mil votos perdidos por PSdeG e por Sumar (neste caso tomando como referencia os acadados por GeC en 2020).

Nas grandes vilas (entre 20 e 50 mil habitantes), os movementos foron semellantes, con ascensos de PP (+16 mil) e BNG (+30 mil), que compensou o descenso de 12 mil votos de PSdeG e Sumar.

Nos concellos entre 5 mil e 20 mil habitantes o PP mellorou o seu resultado en 27 mil votos e o BNG en 46 mil. Porén, tamén neste caso o resultado da esquerda viuse lastrado polo descenso de 18 mil votos de PSdeG e Sumar.

Finalmente, na Galicia máis rural: os concellos de menos de 5 mil habitantes, o PP tamén aumentou 7 mil votos, e o BNG puido avanzar 18 mil, aos que hai que restar os 8 mil que caeron PSdeG e Sumar.

Onde gaña a esquerda e onde gaña a dereita en Galicia? O mapa amosa un territorio tinguido de azul (dereita) na maior parte do país, especialmente no interior. En cambio, no litoral, dende o Ortegal a Carballo, dende Fisterra a Muros e en todas as Rías Baixas, o bloque gañador é maioritariamente o progresista. En concreto son 68 os concellos nos que a suma de BNG, PSdeG e Sumar foi maior que a suma de PP e VOX. E, en conxunto viven neles 1,32 millóns de galegos e galegas, case a metade exacta da poboación."         (Marcos Pérez Pena

12/10/23

De Fraga a Caballero: 'nuestros' populistas galegos, entre el orden y el miedo al cambio Un análisis de los populismos que llevan gobernando en Galicia desde la Transición. Repasamos los perfiles de Fraga, Paco Vázquez, Baltar Pumar y los actuales Caballero y Jácome

 "Julio Gil Pecharromán y Luiza Iordache Cârstea identifican en el Reino de España tres variantes populistas, dos en el campo de la derecha: el populismo neoliberal, partidario del Estado mínimo y del gobierno de una élite tecnocrática; y la derecha radical populista, ultrapatriótica y xenófoba, heredera (y modernizadora) de la vieja cepa franquista. Otra en la izquierda, que denominan “social-populismo poscomunista" surgida del 15M y las movilizaciones antisistema.

Contemplado como 'estilo político', 'formato de comunicación', 'discurso', 'construcción de un imaginario colectivo' o 'expresión de la política contenciosa' es fácil encontrar trazas de populismo en la mayoría de los partidos. En unos como fundamento y en otros como consecuencia de la contaminación cruzada que favorece la mediatización de la política. Con todo, el populismo sometido a escrutinio crítico, con voluntad de proscripción política, es esencialmente el populismo de izquierdas por ser el que impugna —y aspira a superar— el Régimen del 78.

 La cruzada contra el populismo impulsada desde 2014 por los medios conservadores edulcoró el populismo neoliberal y el de la ultraderecha. En el libro El populismo en España. Claves de identificación y presencia en los partidos políticos (Dykinson, 2003), Juan Manuel Burgos e Santiago Leyra-Curiá confeccionaron un índice del grado de populismo de los partidos. Los autores están vivamente preocupados por la emergencia de la razón populista de izquierdas y el resultado de su investigación no deja de ser tan chocante como ridículo. De mayor a menor grado de populismo: Unidas Podemos: 8,8; ERC: 8,2; PNV: 7,1; PSOE: 6,9; Vox: 5,8; PP: 4,4; e Cs: 3,8.

Les duele el populismo de la izquierda. En Galicia, sin embargo, los populismos más duraderos estuvieron históricamente —y están, en la actualidad— relacionados con el PP y el PSOE— Fraga, Paco Vázquez, José Luis Baltar, Abel Caballero...— o fueron utilizados como solución extrema para estancar el cambio político (Pérez Jácome).

Fraga, el populismo autoritario

En un vídeo electoral de 1977, Fraga afirmaba con rotunidad que Alianza Popular era “una fuerza populista” e insistía: “Somos una fuerza populista que viene del pueblo y va al pueblo, contra los viejos y nuevos caciques”. El relatorio del III Congreso de AP, redactado por él en 1979, definía el partido como populista, conservador y reformista. En su libro Ideas para la construcción de una España con futuro (Planeta, 1980), aboga por un “verdadero populismo (...). Ni podemos renunciar a él, ni actuar de forma incongruente con esa idea; en la que quepa todo el pueblo, toda la sociedad real”. Para Fraga, el populismo no era una idea pasajera.

Fraga no fue capaz de encontrar una fórmula populista triunfante que lo llevase a la Moncloa. Lo consiguió en Galicia. En 1981, arropó, como presidente de Alianza Popular, la campaña de Gerardo Fernández Albor con el lema “Gallego como tú”. En 1989, se presentó a las autonómicas con un eslogan rotundo: “El presidente para un gran Pueblo”. Carlos Calvo definió el fraguismo como un “proyecto hegemónico a la vez regresivo y modernizador, impulsado por un populismo autoritario que se abalanzó sobre el galleguismo histórico como fuente de legitimación democrática”. Una exitosa estrategia que “a través de la piratería simbólica de la expropiación y la confiscación de los referentes galleguistas”, permitió a la derecha crear un “nuevo galleguismo desactivado de toda carga soberanista y que consiguió hacerse tremendamente popular”. En la matriz, un populismo autoritario que tenía mucho en común con el populismo de Margaret Thatcher.

 

La oposición afeará su populismo rebajándolo a folclorismo. Bautista Álvarez denunciará su “populismo gastronómico” y destacará que “es a través de la gastronomía donde tradicionalmente se practica el clientelismo” y “donde se reparte el pastel”. Camilo Nogueira le critica que su “populismo es la negación de la democracia, de la política auténtica, de la seriedad, de la imaginación y del rigor”. Xosé Manuel Beiras lo va a señalar como un “un populista que manipula al pueblo, como Perón”. En la polémica, Fraga no renegará de su populismo. Contestará con retranca a Beiras que “no hay que ser ruso para ser un buen populista” y se reafirmará en la idea de que “populista es simplemente el hombre que cree en el pueblo”. Corregirá a Nogueira: “El populismo es una de las más nobles palabras de la historia del pensamiento político”.

El ideario de Fraga definirá un complejo —y muchas veces contradictorio— mix de conservadurismo autoritario y neoconservadurismo, con trazas de democracia cristiana, populismo, regionalismo galleguista fuerte e, incluso, un keinesianismo confiado en la intervención determinante de la Xunta. Contradictorio, afirmándose en su elitismo y, al mismo tiempo, en una política de proximidad a la que se le ajusten eventos masivos y de creación popular. Hiperliderazgo y autoridad omnipotente y omnipresente como expresión personalista de una revolución conservadora pasiva y desde arriba. Sus resultados: un régimen de partido ultradominante y la institucionalización Autonomía gallega como una construcción conservadora.

Francisco Vázquez, el localismo populista

A pesar de todo, en Galicia, el populismo empezó antes a destilarse como localismo a causa de la disputa por la capitalidad. La designación de Compostela como sede de las instituciones autonómicas fue duramente contestada por las fuerzas vivas de A Coruña que entendieron que se vulneraban los derechos históricos de la ciudad. La indignación ciudadana se tradujo en movilizaciones masivas y en una oposición política unánime de las agrupaciones coruñesas de la UCD Alianza Popular y el PSdeG.

 El coruñesismo cristalizó, inicialmente, como reacción a la frustración por la elección de Compostela como sede del autogobierno y, después, como materia para la imaginación populista de una nueva identidad en la ciudad. Un coruñesismo transveral que sería hegemonizado por Francisco Vázquez. En las municipales de 1983, solo obtendrían actas los partidos que apoyaran la capitalidad de A Coruña y Vázquez logrará su primera mayoría absoluta, revalidada después en 1987, 1991, 1995, 1999 y 2003. Su “largo mandato” suma 22 años, 10 meses y un día.

El principio activo del coruñesismo regresivo de Vázquez juntó localismo con grandes dosis de victimismo populista y conservadurismo —amparado en la pantalla progresista del PSOE—, cada vez más escorado hacia los posicionamientos antigalleguistas. Con el tiempo, el coruñesismo mutó políticamente en vazquismo: poder local ilimitado y un peso determinante en el PSdeG para definir su estrategia, directamente como secretario general (1980-1982 y 1994-1998) o indirectamente hasta la llegada de Pérez Touriño. El vazquismo formateará el PSdeG como un complemento subalterno del PP, se desentenderá del autogobierno gallego e investirá el municipalismo como su espacio de poder. Sus efectos más persistentes serían la desconexión de A Coruña de todo proyecto de país y la desactivación del PSdeG como alternativa real al Partido Popular.

El componente populista de la acción de gobierno de Vázquez se fue rebajando a medida que se convertía en un broker de las principales corporaciones económicas y mediáticas de la ciudad. Puente Ojea, que también ejerció como embajador en el Vaticano, lo cualificó con crudeza: “Paco Vázquez solo es un hombre de negocios” A Vázquez le vale más presentarse, aún hoy, como el abanderado del “coruñesismo invicto”.

Baltar Pumar, caciquismo popular y populista

El periodista Víctor Rodríguez resumió la biografía de José Luis Baltar Pumar en una frase: “Un historial político marcado por el populismo”. El prefería definirse como un “cacique bueno”. Un historial político de éxito, en todo caso. Antes de integrarse en el PP, su linaje política empata con el centrismo al que dio vida Eulogio Gómez Franqueira, en connivencia con el desarrollo del cooperativismo (UTECO, COREN) y la creación de la Caixa Rural de Ourense. De la UCD a Centristas de Ourense y a Coalición Gallega (CG). Centristas de Galicia en 1985, tras el cisma de CG. Al frente del nuevo partido dos hombres de Franqueira: Victorino Núñez, presidente, y José Luis Baltar, secretario general. Núñez, presidente de la Deputación desde 1979; Baltar, alcalde de Nogueira de Ramuín desde 1976 y sucesor suyo en la Diputación a partir de 1990.

 

En las baronías y cacicados de la derecha gallega es fácil diferenciar dos castas, una patricia y otra plebeya. Baltar, adornado de galleguismo blando y ourensanía, encarnó su expresión más popular y populista. Desde la Diputación tejió una red clientelar de fidelidades y de favores, desarrollando una suerte de Estado de bienestar bastardo que aseguraba empleos, servicios y ayudas a los leales. Políticamente poco cauteloso y bocazas, ensució las campañas electorales con acusaciones falsas y jugosas promesas. Abogó por un caciquismo sin escrúpulos y el recurso de las peores prácticas: “Buscar los votos donde sea, convencer a quien sea y robárselos a ellos o a quien sea”. En su idea, el éxito electoral lavaba toda mancha.

En las disputas partidarias batió con Fraga, ya en su crepúsculo, y se repuso a las injerencias de Feijóo en su feudo político. Se retiró en 2012 y se lo cedió en herencia a su hijo, Xosé Manuel Baltar Blanco. Dos años después fue condenado por realizar más de cien contratos irregulares de trabajadores en la Diputación, muchos de ellos compromisarios en el Congreso del PP de Ourense en el que se eligió Baltar Blanco como sucesor. La continuidad dinástica se quebró en 2023. Tras esquivar distintos escándalos, X. M. Baltar se vio obligado a renunciar a sus cargos al ser imputado en un delito de conducción temeraria. Se retiró mansamente y fue premiado con un puesto de representación autonómica en el Senado.

Abel Caballero, un populista neroniano

La sociedad viguesa de orden envidió durante décadas a Coruña, ansiaba que Vigo tuviese un Paco Vázquez, un alcalde que aportase un localismo solvente y autoridad, y que, al mismo tiempo, dejase las manos libres para hacer de la ciudad un monopoly con muchos beneficios y muy pocas reglas. En 2007, Corina Porro, alcaldesa del PP, se quedó a 2.500 votos de la mayoría absoluta. BNG y PSdeG acordaron un gobierno de coalición y Caballero fue elegido alcalde. En 2011, repitió en la alcaldía con un nuevo pacto con el BNG que ya no formaría parte del gobierno local. Después sumó mayorías absolutas en 2015, 2019 y 2023.

 

Vigo es ahora una suerte de Ciudad-Estado en la que Caballero concentra todo el poder. Combina un viguismo defensivo —de queja y protesta— con una identidad positiva y orgullo de ciudad. Sin marcas ideológicas fuertes, guarda las distancias, si es necesario, con el PSdeG. Alienta un antagonismo exacerbado contra la Xunta y explota de forma victimista los agravios presupuestarios con la ciudad. Abusa de un hiperliderato histriónico, saturado de egocentrismo, hiperbólico en emociones y narcisismo.

Un populismo neroniano que engorda con políticas de proximidad y el acercamiento informal a los ciudadanos. Incansable, es un alcalde stakhanovista, en campaña electoral permanente. El suyo es un populismo de orden, pragmático, muy competitivo y adaptado a las exigencias de una democracia de audiencias siempre en busca de la viralidad y el mayor impacto en el público. Un triunfo populismo como política-espectáculo.

Pérez Jácome, un populismo grotesco

En 2003 Gonzalo Pérez Jácome, gestor de un pequeño negocio familiar de instrumentos musicales, creó Democracia Ourensana (DO), un proyecto político personalista, ideológicamente desdibijado, “ni de izquierdas, ni de derechas, de Ourense”. Jácome imita los “empresarios políticos” del primer populismo como Jesús Gil o Ruiz-Mateos, con los que comparte trazos psicológicos y políticos: narcisista, extrovertido, audaz, destemido, provocador, malhumorado, grotesco, pero también carismático y popular.

Jácome aumentó su crédito ciudadano a base de impugnar el régimen caciquil del baltarismo y los límites estrechos del bipartidismo y la política convencional. Prosperó a caballo de la antipolítica y un caudillismo desbocado. Su política antagonista y contenciosa, denunciando la discriminación de Ourense, achicó el espacio de las fuerzas políticas de cambio y, en las municipales de 2015, Democracia Ourensana se convirtió en la segunda fuerza política en la ciudad. Y sería, de hecho, la oposición al alcalde del PPdeG, el exconselleiro de Educación, Xesús Vázquez, desbordando con su iniciativa a PSdeG y Ourense en Común.

No hubo sorpaso de DO al PP en las municipales de 2019. El PSdeG favorecido por el efecto Sánchez fue la lista más votada. Retrocedieron PP y DO. La correlación de debilidades de las dos derechas ourensanas facilitó la solución más impensable. Con el apoyo recíproco, Baltar ocupó la presidencia de la Deputación y Jácome la alcaldía. DO dejó de ser alternativa para ser complemento. Creció el descontento por el autoritarismo mesiánico de Jácome. La lealtad de Baltar duró poco e impulsó un motín en su grupo municipal. Jácome sobrevivió al cisma de Democracia Ourensana.

En las elecciones del 28M, los partidarios de la Orden aspiraban a la normalización del ayuntamiento impidiendo un nuevo mandato de Jácome y lisiando su capacidad para decidir la presidencia de la Diputación. Normalización que exigía minimizar electoralmente la anomalía populista (ultra)conservadora de DO. La operación de acoso y derribo de Jácome divulgando audios, en los que se acreditaban malas prácticas y se acumulaban indicios de delitos, arrebatos autoritarios y una grotesca personalidad, no erosionaron sus apoyos y favorecieron su victimización.

 El pasado 23M, Democracia Ourensana se convirtió en la primera fuerza política en el Ayuntamiento de Ourense: sumó más de un tercio de los votos y 10 concejales. Como en 2019, a la derecha conservadora le valió la derecha populista como solución de emergencia para ahogar las fuerzas de cambio e impedir la democratización del gobierno municipal y de la Diputación de Ourense."                 (Manuel M. Barreiro  , El Salto, 12/10/23)

11/10/23

Galicia, á espera do fracaso de Feijóo... Se Sánchez, na seguinte tirada, logra unha maioría parlamentaria, a Feijóo sen repetición das lexislativas só lle queda avalar o seu liderado cunha contundente vitoria nos comicios galegos e europeos de 2024. Feijóo manda, arestora, máis en Galicia que Rueda. Galicia é o seu pavillón de repouso. Será el quen decida cando son as eleccións galegas de acordo coa súa axenda de supervivencia política... Sen cooperación e un programa compartido por BNG, PSdeG e Sumar non haberá cambio político en Galicia... Galicia é un pavillón de repouso, o ideal dos conservadores, un pais onde non pasa nada

 "O 23X Feijóo fracasou. Non acadou a maioría absoluta que lle permitiría gobernar en solitario. A súa investidura pantasma turba o optimismo do PPdeG sobre unha futura Quinta Maioría. Galicia resiste como un búnker electoral conservador. El-Rey fíxolle o galano de encargarlle a formación de Goberno sen apoios suficientes. Se Sánchez, na seguinte tirada, logra unha maioría parlamentaria, a Feijóo sen repetición das lexislativas só lle queda avalar o seu liderado cunha contundente vitoria nos comicios galegos e europeos de 2024. Feijóo manda, arestora, máis en Galicia que Rueda. Galicia é o seu pavillón de repouso. Será el quen decida cando son as eleccións galegas de acordo coa súa axenda de supervivencia política. Hai quen confía  en que o fracaso de Feijóo acabe provocando colapso electoral do PPdeG. Con iso non bastará. Sen cooperación e un programa compartido por BNG, PSdeG e Sumar non haberá cambio político en Galicia.  

Feijóo, elixido para liderar un fracaso 

Na dereita do hemiciclo, a investidura do décimo sexto goberno do Reino de España macerou en fantasías de partido. A aritmética fulmina os relatos triunfais de Génova 13. O 23X Feijóo fracasou. Non sumou a maioría absoluta. Fracasou. Non lle abonda con Vox para gobernar. Non conta con máis apoios que os de Vox, UPN e Coalición Canaria. E non en todos os casos. Marrou estrepitosamente no asalto á mesa do Congreso. Con Coalición Canaria e a UPN como comparsas, non conseguiu de balde os votos de Vox para elixir a Cuca Gamarra presidenta da cámara baixa. Feijóo estreou o escano cunha escandalosa derrota.

O Partido Popular fundou as súas esperanzas en que Filipe VI cedese ás súas inclinacións conservadoras e bendicise simbolicamente a Feijóo como vencedor ao encomendarlle a formación do Goberno. Por cabo, Filipe de Borbón encargou a Feijóo a formación dun Goberno sen maioría no Congreso. Unha decisión que en nada mellorará a súa cativa imaxe de monarca autoritario que avalou a solución de forza o 3 de outubro de 2017 para acorar o Procés. Unha pésima decisión que engorda a crise de lexitimidade que, desde hai tempo, arrastra a Casa Real e volve poñer en primeiro plano a necesidade dunha solución republicana para a democratización plurinacional do Estado. 

As trécolas de Feijóo sobre a coalición de perdedores e os perigos que para a unidade de España representa a reedición do Goberno Frankenstein non fan máis críbel a súa investidura pantasma. As súas ficcións non mudan a realidade. Non dan os números. Tras fracasar no seu intento, o maior éxito ao que pode aspirar é que a negativa de Junts per Catalunya a investir a Pedro Sánchez force a repetición electoral.Quédalle agardar pola apoteose da estratexia do canto peor, mellor. O deostado bloqueo sería a súa táboa de salvación. Mentres fique aberto o horizonte electoral, poderá soster o seu cambaleante liderado. En mínimos de credibilidade, coa súa popularidade en devalo, sen investidura posible, os reiterados fracasos de Feijóo turban o optimismo do PPdeG sobre unha futura Quinta Maioría.

Galicia como búnker 

O PPdeG sumou o 23X un resultado soberbio, esmagador, inapelable. En Galicia, o bloque electoral conservador é sólido, non presenta fisuras. Mesmo é poroso e atrae electores moderados do centro-esquerda. A presenza de Vox é marxinal. Sen repetición das lexislativas, confrontando co Goberno Sánchez II, Feijóo tentará avalar o seu liderado cun contundente resultado nas eleccións galegas e europeas de 2024. A recuperación da súa autoridade pasa por asinar indiscutibles vitorias electorais.  

A memoria é un repositorio de esperanzas. A situación na que ficará de fracasar na investidura asemellarase á depresión electoral de Mariano Rajoy tras a súa segunda derrota diante de Zapatero en 2008. É sabido da importancia decisiva que tivo o triunfo do PPdeG —capitaneado por Feijóo— en 2009 para relanzar politicamente a Rajoy até acadar a presidencia do Goberno en 2011. Por iso, non será Rueda quen poña data ás eleccións ao Parlamento de Galicia. Feijóo manda máis en Galicia que Rueda. A cita electoral estará acompasada coa súa axenda de supervivencia. A convocatoria das lexislativas galegas será cando a el máis lle conveña para obrigar aos díscolos do partido a un peche de filas e procurar cun grandioso éxito electoral en Galicia cementar o seu feble liderado.  

Galicia, pavillón de repouso 

En 1943, Camilo José Cela escribiu Pabellón de reposo, que cualificou como «unha novela na que non pasa nada». En agosto de 2023, Galicia é un pavillón de repouso, o ideal dos conservadores, un pais onde non pasa nada. O Goberno descansa. O presidente Rueda alterna en eventos turísticos, gastronómicos e relixiosos. Esquiva todo problema e desmente toda responsabilidade, sexa sobre os efectos negativos da masificación turística ou a fraude das inspeccións das residencias de maiores. Adía decisións sobre a taxa turística ou a reforma do canon da auga. Garda silencio e censura na CRTVG novas sobre a suba dos prezos dos produtos alimentarios. Desenténdese da deterioración dos servizos de transporte metropolitanos, da deficiente protección da Rede Natura ou do aumento da débeda da Xunta. Sen incendios, non pasa nada.

Rueda unicamente abandona o repouso para corear mansamente o relato triunfal de Feijóo e trazar liñas vermellas aos demais. Fixo a ofrenda ao Apóstolo para que evite a división e parálise do Estado tras o 23X. Outra volta, reclamou un apoio sen fisuras para Feijóo e descartou un adianto electoral en Galicia. Criticou a Sánchez por ceder á virtual chantaxe dos independentistas. Rexeitou unha quita unilateral da débeda de Cataluña e avogou por formar unha fronte contra calquera pacto bilateral sobre o financiamento autonómico e, de producirse, ameazou con recorrer á vía xudicial para bloquealo. Cada vez que ten ocasión, reitera a promesa electoral que fixo Feijóo no último día da campaña: «Galicia xógase volver ter prestixio no Goberno. Se son presidente, comprométome a priorizar os asuntos galegos, e iso non pasou nunca». Rueda acepta mansamente que Feijóo cumprirá as promesas que desatenderon antes Aznar e Rajoy. 

O PsdeG,  en stand-by 

PSdeG e BNG gardan un incómodo silencio respecto dos seus resultados o 23X. Horrorosos os do PSdeG. Decepcionantes no caso do BNG. Só se ven aliviados pola frustrada maioría absoluta de Núñez Feijóo. O PSdeG é unha sombra gris de Sánchez e do Goberno progresista. En Galicia, carece de liderado, programa e unha estratexia electoral competitiva fronte ao PPdeG. Confiando no voto útil, o PSdeG distanciouse, tras as  municipais, do BNG como aliado e socio de goberno, unha estratexia que deitou paupérrimos resultados.   (...)

 

José Ramón Gómez Besteiro aínda non se postulou como candidato. Formoso reiterou que de presentarse Besteiro, el non concorrerá ás primarias. Gonzalo Caballero está desde o 23X en precampaña. Presenta como mérito os resultados das xerais, municipais e europeas de 2019. En abril de 2019 ganando por vez primeira o PPdeG unhas eleccións xerais, cun axustado empate na repetición de novembro. Nas municipais de 2019 acadando o maior poder local: 1181 concelleiros e 111 alcaldías, e tres das catro deputacións. Nas europeas sendo a forza máis votada. É o seu aval para pilotar a recuperación política do PSdeG. Obvia que, daquela, Sánchez acadaba máximos de aceptación popular. O brillante palmarés esborrallouse polo tallante fracaso nas autonómicas de 2020 onde Caballero foi cartel electoral. 

Os sebastianistas que ansiaban a recuperación de Besteiro como principal activo do PSdeG viven horas abaixadas. A súa estrea electoral foi un chasco. O PPdeG venceuno de xeito contundente. A candidatura de Besteiro axuntou o 30.31 % dos votos, a do PPdeG, encabezada polo exconselleiro Francisco Conde, o 50.35 %. Un rudo golpe. Con todo, Besteiro ten evidenciado, no pasado, sobrada capacidade de resistencia e resiliencia e segue a ser o favorito a priori. Para concorrer con garantías á cita autonómica precisará impoñerse categoricamente nas primarias. Ademais, debe contar coa lealdade incondicional do tándem Formoso-Lage para minimizar o custe da bicefalia entre a dirección do partido e o cartel electoral. E non menos importante, que Ferraz e Moncloa se comprometan a librar nas eleccións galegas unha batalla sen cuartel para crebar de vez o liderado de Feijóo.  

Retomar a vía hexemonista 

Frustrada a expectativa de dar un gran salto adiante nas eleccións do 23X, o BNG ten que enfrontar unha complexa situación: o desequilibro entre o seu minguado peso na política do Estado e o seu liderado na oposición ao Goberno de Alfonso Rueda. Nos actos do 25 de xullo, Ana Pontón insistiu en que o BNG mantén as portas abertas e quere agrandar a súa base social e que, arestora, é a forza impulsora do cambio de ciclo político en Galicia. Con todo, a axenda de apertura de Pontón amosa síntomas de esgotamento e o compromiso de ampliación da base social do BNG rexistra cativas concrecións.  

A lóxica doméstica da organización aferrolla a vocación hexemonista. Fanse escoitar voces que reclaman un perfil máis ideolóxico no labor institucional. Ou intensificar a confrontación con PSOE e Sumar. Abandono mudo do hexemonismo e retorno ao voto identitario, ideolóxico, como valor de refuxio do resistencialismo. Mesmo Néstor Rego, secretario xeral da UPG, no acto en homenaxe a Moncho Reboiras en Ferrol, interpelou as organizacións municipais da fronte para que fagan «política e non apenas xestión». De non facelo, subliñou que «asistiremos á constatación de que o que nunhas municipais aparece como un oasis verde e farturento, vira súbito nunha miraxe que se esvae como fume en canto chegan unhas eleccións de carácter xeral». 

Non deixa de sorprender a cativa valoración que Rego fai do municipalismo nacionalista. Os casos de éxito municipal do BNG son desde hai décadas moito máis que xestión. Combinan liderados empáticos, políticas de proximidade apegadas ás demandas cidadás, programas de mellora de vida ao servizo da maioría, compromiso normalizador e dignificación  da lingua e a cultura galega, e diálogos abertos con asociación e entidades non exclusivamente circunscritas ao campo do nacionalismo. Hai oasis verdes e farturentos no municipalismo nacionalista. E hai, pola contra, un desolador deserto na súa política de Estado.  

Fai quince anos, o BNG acariñaba o 20 % dos votos galegos nas xerais. Na elección de 2011 sumou xa tan só o 11,18 %. Desde aquela nunca volveu superar o 10 %. O 23X rexistrou o 9.48 %. O BNG ten nas lexislativas do Estado os seus peores niveis de adhesión cidadá, máis cativos mesmo que nas eleccións europeas de 2019 (11.84 %). O Bloque ten unha fráxil política de Estado, non lle abonda con arrogarse a representación, máis retórica que eficaz, dos intereses galegos. Faltoulle política no Congreso dos Deputados que o homologase coas outras forzas soberanistas de esquerda como EH-Bildu ou ERC. O BNG  precisa de políticas de cambio tamén para o Estado español.  

Fonte ao programa involucionista da dereita, o BNG regateou esforzos na construción dun bloque de avance de liberdades políticas  e dereitos sociais. Ha de ter marxe para a crítica, pero tamén para a complicidade co Goberno de PSOE e Sumar se prospera a investidura de Pedro Sánchez. O obxectivo non debera ser, coma na recta final da pasada lexislatura, marcar a distancia crítica senón  fundamentar unha cooperación útil e leal que, en todo caso, reforzará as posibilidades do cambio político en Galicia e o papel do BNG no liderado desa alternativa. A lenta corrosión do Goberno de Rueda e o fracaso da investidura de Feijóo abren campo a un cambio político. Pola contra, a falta de cooperación das forzas do bloque progresista e o nacionalismo de esquerdas cementa o dominio conservador en Galicia. A BNG, PSdeG e Sumar non lle basta con non errar de inimigos, cómprelles tamén contar con aliados.  "                (Manuel M. Barreiro, Tempos Novos, 18/09/23)

3/7/23

Rebelión no PP de Ourense?... Baltar non marcha, "ou sexa que ‘cuidadito’"

 "Pero non marcho eh!, ou sexa que ‘cuidadito’. Marcho que teño que marchar da Deputación de Ourense, iso o acepto. Pero eu non me vou de ningures, estou no meu sitio. A Deputación segue aberta para calquera, incluso para min. E sobre todo para min. Vai ser o sitio ao que acudirei coa frecuencia que requira o caso, pero evidentemente debo estar en Ourense. Ou sexa que non marcho".

José Manuel Baltar falou alto e claro. Tan claro que deixou sorprendidos aos seus propios compañeiros de partido, sobre todo, aos de Santiago e Madrid. Nunha entrevista en La Región, o presidente do PP de Ourense, confirma que "non marcha" e, segundo, que non tivo nada que ver na 'Operación Jácome'.  Datos a ter en conta na situación dun Partido Popular que navega dividido na provincia de Ourense e con amagos de rebelión.

Nesa entrevista, Manuel Baltar, sinala que seguirá á fronte do partido na provincia. "A deputación provincial vivirá un goberno que terá a fortaleza suficiente para afrontar eses retos e eu como presidente do partido acompañado todas as accións", sostén Baltar, que di que lle "apaixona" liderar o PP de Ourense. Unha posibilidade que tamén confirma o portavoz do Partido Popular na Deputación de Ourense, Plácido Álvarez. "Manuel Baltar como militante do PP de Ourense ten o seu dereito a presentarse para presidir a organización provincial como o teñen outros compañeiros", indica.

"É unha pregunta que se plantexa cando se convoque o próximo congreso, será unha decisión que terei que tomar tendo en conta todas as opinións e sobre todo aos meus máis directos colaboradores en cada concello e en cada comarca". Un "zasca" ao presidente da Xunta e do PP galego, Alfonso Rueda, que deu por feito que o ourensán non tentaría esta responsabilidade.

A 'OPERACIÓN JÁCOME'

É a resposta do fillo de José Luis Baltar ao líder do seu partido para non dar por "finiquitada" a herdanza política do seu pai. E, iso, a pesar de que di non sentirse "traizoado" nin por Rueda, nin por Feijóo a pesar de que, segundo distintas fontes, negociaron as súas costas e ás de Manuel Cabezas, candidato popular no concello de Ourense, o futuro da cidade e da provincia.

Precisamente, na 'Operación Jácome' está o principio da fin de Baltar, ou o principio do principio de José Manuel. Unha operación que proxectou primeiro a dirección galega do PP coa secretaria de Organización, Paula Prado, e que acabou fechando a man dereita de Feijóo, Miguel Tellado, nun encontro cara a cara co alcalde ourensán do que, ademais, saíu un compromiso asinado por ambas as partes de "non belixerancia".

E nese pacto de "belixerancia" está o compromiso do PP de non interferir nas decisións políticas de Jácome na cidade, e o de Jácome de facer o mesmo na deputación. Tamén evitar que o líder de DO se poida presentar ás eleccións galega, o que, no propio PP consideran que podería supoñer a perda da Xunta.

BALTAR E CABEZAS, 'OUT'

O propio Baltar confirma que el non autorizou esa operación nin estivo nas negociacións. "Eu dixen que non pactaríamos con Jácome nesta volta, existiron cuestións gravísimas durante a campaña que fixeron que foramos á xustiza". De feito, confirma que a súa saída non ten que ver con ese acordo. "Non, esas negociacións foron posteriormente. Esperouse ata o final, estábase falando de concellos e cando se empeza a falar da Deputación eu xa estaba apartado desa querencia por ser non só deputado, senón presidente da Deputación", apunta.l

E que pasou para que se chegara entón a ese pacto?. "Creo que ten que ver con esa situación de emerxencia extraordinaria que supoñía Ourense no panorama de Galicia. É certo que un pacto PP-PSOE sería rara avis a nivel nacional, pero habida conta da situación extraordinaria… As cúpulas dábanlle liberdade aos número un para os acordos. Pero pasou o que pasou. Hai que explicalo pero sobre todo terían que explicalo aqueles que se negaron a facer o que horas antes dicían que ían facer", responde. 

A decisión de Baltar de continuar como líder do PP pronvicial tamén ten moito que ver coa decisión de Manuel Cabezas de continuar como líder da oposición na cidade. Aínda que a palabra "traizón" non está no "vocabulario político" de Baltar, o certo é que o feito de que os dous dirixentes teñan decidido continuar nos seus cargos, a pesar de anunciar que ían marchar, amosa que a situación do PP de Ourense é, cando menos, convulsa.

"NON HAI CRISE"

E, mentres, a dirección do PPdeG tenta capear o temporal como mellor pode. O portavoz parlamentario do PPdeG, Pedro Puy, rexeitou que exista un conflito entre a dirección galega e o presidente da formación na provincia de Ourense.

Preguntado respecto diso este luns, Pero Puy sostivo que el non é "quen" de opinar sobre o que "pode facer Baltar" ou o que deben de facer os seus compañeiros do PP de Ourense, pero subliñou que non cre que "haxa ningún conflito"."               (Galicia Confidencial , 26/06/23)

22/6/23

Baltar: a vitoria final dos birretes... É a renuncia de Baltar a vitoria definitiva de Romay Beccaría? É o signo dos tempos a dimisión de Baltar fillo? Todos e cada un dos principais líderes do moderno PPdeG naceron á calor de Romay, tan ligado ao franquismo como o propio Fraga... Pode que o vello clientelismo só puidese manterse nas condicións dunha provincia rural, con moitos pequenos concellos e uns vínculos comunitarios estreitos, no mal sentido da palabra: a ditadura da aldea... Todos e cada un dos líderes territoriais de antano –os Cacharro, Cuíña, etcétera- foron arrombados sen seren substituídos por seres similares. Dende logo, esa diferenza non é menor. Ninguén coñece hoxe os nomes dos conselleiros, nin teñen unha base social personal: o seu perfil é insípido. Que é, probablemente, o que se buscaba... Entregar feixes de billetes á saída dos mitins sonaba aínda máis terceiromundista. Pero tiñan o poder. Os votos. Ou o control dos votos. Que parece o mesmo, pero non é a mesma cousa... Pode o PP substituír o estreitamento da súa base social, o adelgazamento derivado da desaparición do rural tradicional, por unha máis ampla influencia nas clases medias urbanas? As eleccións municipais demostran que o PPdeG ten unha enorme dificultade para lograr maiorías absolutas en vilas e cidades... Galicia cambiou un mundo. Moito. Está nun período de transición. Moitos aspectos que no pasado parecían conferirlle idiosincrasia desapareceron, pero non resultan evidentes, xa, os novos trazos que definirán o seu rostro (Antón Baamonde)

 "Todo en orde. En Ourense segue todo en orde. A renuncia de Baltar á Presidencia da Deputación, como todo parece indicar, está pactada co Partido Popular, así que o curso natural dos acontecementos seguirá o seu camiño. Veremos o que pasa con Jácome, o atrabiliario e narcisista alcalde de Ourense, pero parece probable que o crebacabezas atope a súa solución. Cousa inédita, o PP local propón unha grande coalición PP-PSdeG-BNG (co seu líder Manuel Cabezas de alcalde) para rexer o concello. Noticia bomba! Grosse Koalition en Ourense!: veremos que nos depara o futuro nese lugar arcano en que parece terse convertido a cidade. 

 É o signo dos tempos a dimisión de Baltar fillo? Significa que o vello clientelismo, ese que non podía convivir na mesma habitación coa xustiza, é asunto do pasado en Galicia? Cabe que así sexa, dende logo. Dise que no seu tempo o alcalde popular de Ames deu por inevitable a perda da súa alcaldía ao medrar o concello e cambiar, por tanto, a socioloxía dos seus habitantes. Pode que o vello clientelismo só puidese manterse nas condicións dunha provincia rural, con moitos pequenos concellos e uns vínculos comunitarios estreitos, no mal sentido da palabra: a ditadura da aldea, que dicía Stendhal.

 Eses vínculos comunitarios incluían aquel cálculo que falaba de 400 concelleiros do PP que traballaban ou tiñan familiares na deputación ourensana ou os 33 porteiros contratados para un centro cultural con dúas portas (quero crer que se trata dun subconxunto da primeira cifra). A lista de escándalos, ou de historias chuscas, ligadas aos Baltar é interminable. O amor pola vida veloz, que conculca a lei de tráfico, non é a que máis destaca nun currículo cheo de hit parades. Pecharse nun piso cinco deputados para presionar a Fraga foi hilarante e digno do camarote dos irmáns Marx . Entregar feixes de billetes á saída dos mitins sonaba aínda máis terceiromundista. Pero tiñan o poder. Os votos. Ou o control dos votos. Que parece o mesmo, pero non é a mesma cousa. 

 É a renuncia de Baltar a vitoria definitiva de Romay Beccaría, a súa particular conquista de Granada, con Baltar no papel de Boabdil? Dende logo, o PPdeG de hoxe é outra cousa. Todos e cada un dos líderes territoriais de antano –os Cacharro, Cuíña, etcétera- foron arrombados sen seren substituídos por seres similares. Dende logo, esa diferenza non é menor. Ninguén coñece hoxe os nomes dos conselleiros, nin teñen unha base social personal: o seu perfil é insípido. Que é, probablemente, o que se buscaba. 

 Ese novo PPdeG non naceu da nada. Todos e cada un dos principais líderes do moderno PPdeG naceron á calor de Romay, tan ligado ao franquismo como o propio Fraga –foi secretario xeral de Sanidade do 63 ao 66 e despois director do Instituto de Estudos da Administración Local, organismo ligado na altura ao Opus Dei- pero dunha orixe personal de máis alta alcurnia. Feijóo e Rueda, dende logo. Non se sabe que os así chamados birretes destacaran polas súas virtudes académicas pero é claro que colgarlles a etiqueta de boinas aos seus inimigos internos era practicamente alcumalos como paletos. Foi un frame, un marco mental, letal.

 O paisanismo estaba condenado a desaparecer nun país no que ese tipo humano é cada vez máis un resto a desaparecer e no que a maioría da poboación está ocupada nese extraordinario caixón de xastre que é o sector servizos. A cultura urbana, signifique isto o que signifique, é, por suposto, amplamente maioritaria, aínda que tal vez o seu vector máis característico é o que atinxe ao enorme peso das novas periferias urbanas. Foi Romay o que tivo sensibilidade a esa transformación e decidiu darlle a batalla aos seus adversarios internos, apoiado, por suposto, no poder do PP central e dos seus recursos mediáticos.

Agora ben, e se esa vitoria pode, a medio prazo, resultar pírrica? E se resulta que os efectos colaterais se revelan ironicamente contraproducentes? Pode o PP substituír o estreitamento da súa base social, o adelgazamento derivado da desaparición do rural tradicional, por unha máis ampla influencia nas clases medias urbanas? As eleccións municipais demostran que o PPdeG ten unha enorme dificultade para lograr maiorías absolutas en vilas e cidades que combatan o duopolio PSdeG-BNG. Poderá seguir mantendo a medio prazo, nun escenario así, o seu ben máis prezado, o poder da Xunta?

A cuestión non é fácil de responder. A pregunta, en realidade, trata acerca de se o cambio na estrutura social, o grao de urbanización, a globalización e a influencia das redes sociais, a perda de peso da identidade galega tradicional, etcétera, consagrarán maiorías adheridas a ese novo PP, que antes amalgamaba clases medias altas e paisanos no mesmo partido. 

 Pero a interrogación afecta tamén, dado que forman parte da ecuación, a BNG e PSdeG. Saberán os dous partidos hoxe na oposición facer unha lectura apropiada dos cambios en curso? Estar á altura do que espera deles unha cidadanía que ten novas demandas e que tampouco está cautiva das culturas políticas dos dous grupos nin moitas veces se sinte interpelada polas súas propostas, nin se sente cómoda nas identidades que lle propoñen?

Galicia cambiou un mundo. Moito. Está nun período de transición. Moitos aspectos que no pasado parecían conferirlle idiosincrasia desapareceron, pero non resultan evidentes, xa, os novos trazos que definirán o seu rostro."                 (Antón Baamonde , eldiario.es, 18/06/23)

16/2/23

Abel... é, sen dúbida, o político máis prodixioso da Galicia de hoxe. Ninguén como el levou a autopromoción a un nivel tan elevado... Parte do seu acerto foi detectar ese elemento químico, de desexo de autoafirmación, que existía en Vigo. El vehícula esa pulsión... Abel desfruta a alcaldía. A súa hiperactividade non pode senón vir da felicidade... O gran logro de Abel foi darlle á cidade confianza nas súas posibilidades. Dende o inicio fixo cousas. Tal vez non moi reflexionadas, pero fíxoas. Abel dispara en todas as direccións. Poida que sen moito tino, seguro que pomposo e rimbombante, pero muda a cidade... Cando acabe a súa quenda, cal será o legado de Abel Caballero? Cal a súa impronta na eternidade viguesa? Non só Barcelona ou Bilbao souberon reinventarse. Hai moitos espellos nos que mirarse. Pero hai que querer mirar... debería ser o Concello de Vigo o que propulsase iniciativas en favor da agregación económica con Portugal e presionase á Xunta

 "Sen dúbida, o político máis prodixioso da Galicia de hoxe chámase Abel Caballero. Ninguén como el levou a autopromoción a un nivel tan elevado. Fronte a el, Alfonso Rueda ten un aspecto claramente destinxido e insulso. Feijóo destacaba pola ousadía, que o levaba impartir leccións sobre literatura checa a un auditorio de intelectuais sen probablemente ter aberto unha páxina de Kafka na súa vida, pero está claro que ninguén pode competir con Abel no terreo de converterse nunha icona de arte popular. Pode que o Sereo e o Dinoseto compitan con el, pero só dentro de Vigo. Fóra, no ancho mundo, el é a mensaxe.

Abel é kitsch, pero un kitsch autoconsciente e iso é o que lle dá o seu principal encanto ante auditorios diversos. Pessoa podería escreber “o alcalde é um fingidor”, non como acusación, senón como exacta descrición do alcalde de Vigo. En todo caso, a pregunta que xorde, espontánea, é a de se o personaxe non estará comendo á persoa.

 Pero que é un finxidor está fóra da discusión. O seu inglés macarrónico é unha pose de coquetería nun economista que estudou en Cambridge. Todos sabemos que ama facer o pallaso para reclamar a nosa atención e seducirnos cos seus excesos grandilocuentes. Tanto pode inaugurar miles de cousas, como bailar ¡con 76 anos! break dance, deleitarnos cunha exhibición de wish wish ou presentar en Castrelos a non importa que cantante que pasará de moda antes ca el. Parecería que o inspira o estilo Disneylandia como cando, o pasado 5 de xaneiro, fixo que inaugurasen a Porta do Sol os Reis Magos. Disney: vende animación e felicidade á súa clientela.

O seu olfacto populista lévao a facer cousas impredicibles e grandiosas. É un artista ao Jeff Koons. Cándo lle prendeu dentro da cabeza a luz de que prender once millóns de luces fóra dela sería un reclamo case cósmico? Pagaría por ter estado aí nese momento. No acendido do 2022 declarou: “La International Space Station está ahí arriba para retransmitir la Navidad de Vigo”. Despois da campaña declarou que o Nadal tiña deixado 1.000 millóns de euros en Vigo. Igual podía dicir un billón. É unha cifra imposible e inverosímil, que ninguén pode tomar en serio. Aparentemente non ten problemas coa hipérbole. 

 Parte do seu acerto foi detectar ese elemento químico, de desexo de autoafirmación, que existía en Vigo. El vehícula esa pulsión: os seus opositores deberían tomar nota. Pero iso non sería nada se Abel Caballero non se descubrise a si mesmo, á súa vez, coma un neno con zapatos novos na función de alcalde. Estou seguro de que así como Fraga atopou auténtica e íntima satisfacción na Presidencia da Xunta de Galicia, Abel desfruta a alcaldía. A súa hiperactividade non pode senón vir da felicidade.

Sería un erro ver nel un Paco Vázquez bis

Sería un erro ver nel a un Paco Vázquez bis. Primeiro, porque Abel supera cooosmicamente a Paco. Comparten elementos, dende logo: o histrionismo, a entoación engolada, certa afectación, e, dende logo, o uso da confrontación cun inimigo retórico. Que resulta ser Santiago, sede capitolina menor, vida a menos nos últimos lustros. Pero Paco Vázquez tamén lle atizaba a Vigo cando estaba do humor apropiado como cando pronunciou aquel “Sarna para Vigo”. A Abel, de momento, non se lle coñece algo dese calibre en relación a Coruña. Así e todo, hai unha rivalidade entre as dúas cidades que vén de lonxe. Sería necio ignoralo.

Pero Abel non é Paco. Grazas a Deus. Xacobino si é, pero non busca a bronca nin ten a capacidade de condicionar a política galega que tivo Vázquez. Nunca entendín, por certo, os ditirambos que merecía Paco Vázquez en xente aparentemente intelixente. Non foi un bo alcalde para A Coruña nin un bo líder socialista para Galicia. Se Inditex non aparecese, e Inditex non tivo nada que ver con nada que fixera Vazquez, A Coruña sería hoxe unha sombra fantasmal, chea de centros comerciais, iso si. A través do lobby da Coruña condicionaba a axenda galega en favor de intereses escuros pero perfectamente identificables, especialmente inmobiliarios.

 Por outra banda, ninguén pode dicir que o Paco Vázquez de hoxe non estaba aí xa in nuce. Era un agent provocateur da España carpetovetónica como o segue sendo hoxe: foi unha das persoas que sondeou Vox para presentar a moción de censura a Pedro Sánchez.

Abel comezou a ser alcalde aló polo 2007, xusto ás portas da crise. Vigo estaba xa en depresión crónica, pero neses anos o estado anímico da cidade descendeu en picado. As rúas eran unha sucesión de comercios pechados e o casco vello non coñecía o actual momento de gloria. A diferenza de calquera cidade galega non tiña unha zona de viños marcada. Esas aventuras da sociabilidade –ou da súa falta- son moi indicativas do pulso dunha cidade. Despois da apertura do novo hospital en Beade, o barrio de Casablanca corría un serio perigo de dexeneración.

O gran logro de Abel foi darlle á cidade confianza nas súas posibilidades. Dende o inicio fixo cousas. Tal vez non moi reflexionadas, pero fíxoas. De feito, non parece que Abel Caballero teña un modelo definido de cidade na súa cabeza e, se o ten, parece que aposta por unha cidade de servizos o que, neste momento, talvez é contradictorio coa dirección do mundo, que tende a relocalizar actividades e industrias por mor do crecente conflito coa China, e coa propia historia da cidade. No seu momento Abel parecía tomar en consideración propostas de Outro Vigo é posible, como as que aludían á recuperación da Panificadora con outros usos, pero iso xa pasou a historia. Dende logo, no concello de Vigo non se move unha folla que non pase polo seu escrutinio: exerce unha forma de poder persoal, entre Portanet e Mitterrand.

En todo caso, dende que é alcalde, un centro que parecía desarborado e en decadencia vai tomando folgos do Berbés a Vía Norte. Abrir Vigo ao mar, a iniciativa de Carlos Príncipe, marcou un camiño. Non cabe dúbida de que a Cidade da Xustiza, Vialia e outras obras contan no seu haber na percepción xeneral, mesmo cando sexan outras administracións as que as construíron. O ascensor Halo ten todas as trazas de converterse nun símbolo futuro da cidade, facendo masa coas escaleiras mecánicas da Gran Vía e os ascensores diseminados por unha cidade na que as diferenzas de cota efectivamente separan.

Dispara en todas dirección, poida que sen tino, pero muda a cidade

Abel dispara en todas as direccións. Poida que sen moito tino, seguro que pomposo e rimbombante, pero muda a cidade. E aínda que non sempre a muda para ben, está claro que ten éxito entre os electores. Un dos grandes problemas de todas as cidades é a mobilidade. A construcción de cada vez máis aparcadoiros non é a solución. Habería que combinar medidas urbanísticas a escala non só da cidade e fomentar unha mellor conexión coa área metropolitana –a nostalxia polos tranvías está xustificada- cunha maior aposta polo transporte público, incluído o marítimo. É unha clave inevitable.

De feito, a área urbana de Vigo-Pontevedra é a máis poboada de Galicia. E forma parte da emerxente eurorrexión Galicia-Norte de Portugal que cada vez dá máis trazas de conformar un mercado potente. Portugal ten toda unha estratexia de Estado que subliña a integración ferroviaria coa península, precisamente privilexiando a conexión con Galicia e a explotación da dimensión marítima reforzando o investimento nas estruturas portuarias. Son dúas dimensións válidas tamén para Galicia, polos imperativos da xeografía. Especialmente para Vigo e a súa área metropolitana que é quen máis ten que gañar. A natureza deu aos portos galegos unhas condicións das que Leixôes, por exemplo, carece.

Abel, nese sentido, pensa miudiño, tal vez porque é alérxico a calquera cousa que non poida controlar. Pero ese é o futuro. Hai pouco tempo podíase ler nun xornal: “Galicia perde a factoría de Airbus en favor do municipio portugués de San Tirso pola ausencia de política industrial da Xunta”. E así é. Pero debería ser o Concello de Vigo o que propulsase iniciativas en favor da agregación económica con Portugal e presionase á Xunta. Tamén puidemos ler: “Lisboa axiganta a súa oferta industrial cunha alianza entre Braga, Guimarães, Barcelos e Famalicão”. Fan falla máis indicios do que pode e debe facerse? Non é moi útil lamentarse a diario, como fai a prensa local, se un non deseña estratexias proactivas, e iso vale tanto para a Xunta como para o concello. Pecharse nos límites do concello non é bo para Vigo nin para Galicia.

Cando acabe a súa quenda, cal será o legado de Abel Caballero? Cal a súa impronta na eternidade viguesa? Talvez a súa hiperactividade debería pararse a pensar e poñer sobre a mesa un modelo de cidade menos ditirámbico pero máis ambicioso. Un que, sen demérito do turismo e os servizos, contemple unha maior diversificación do seu tecido industrial, mire ao océano coma un horizonte de posibilidades e entenda a Vigo coma un nó fundamental da eurorexión Galicia-Norte de Portugal. Á fin e ao cabo, ten unha maioría absolutísima que segundo todas as enquisas vai revalidar. Non só Barcelona ou Bilbao souberon reinventarse. Hai moitos espellos nos que mirarse. Pero hai que querer mirar." (Antón Baamonde , eldiario.es, 12/02/23)

27/10/22

Manual de estilo de Alfonso Rueda... Rueda está a virar tan gris que se confunde coas paredes de granito, e parecera que as dimisións en bloque na dirección de FP ou a retirada da Tarxeta Básica para fogares vulnerábeis nada teñen que ver con el, que son cousas da burocracia, así en abstracto

 "Cando Alberto Núñez Feijóo marchou para Madrid e deixou a Alfonso Rueda no seu lugar, este apresurouse a explicar diante dos medios que el tiña un estilo propio, “o estilo Rueda” chamoulle, unha excusatio non petita para aclarar que non se vai limitar a quentarlle o asento ao seu xefe por se o salto á política estatal non lle sae ben e ten que volver, como Fraga.

Non sendo que por estilo propio o flamante presidente da Xunta se refira ás numerosas prendas co logo do Xacobeo que compoñen o seu fondo de armario, é difícil atopar un alto cargo máis gris na política galega.

Atrás quedou o estilo macarra de oposición ao bipartito que cultivara como director de campaña de Feijóo, facendo apoloxía da ignorancia en primeira fila das manifestacións de Galicia Bilingüe ou xesticulando diante dos medios amigos para se lamentar polos famosos Audis (eses que o seu goberno acabou vendendo a cuantiosas perdas).

O novo estilo Rueda parece ser o mesmo que levara o seu (mentres non se demostre o contrario) xefe até a presidencia da Xunta: ter un padriño político, botarlle a culpa de todo aos outros --quer o goberno do estado, quer o pretérito bipartito– e agardar quedar en pé no campo de batalla mentres o resto de baróns se neutralizan mutuamente e a oposición se dispara no pé.

Froito desas neutralizacións internas son os bailes de cadeiras no Sergas, que afronta os cambios cun aumento ridículo nos novos orzamentos. A nova xerente estreouse cunha entrevista nun medio amigo, levando ao paroxismo o de “facer da necesidade virtude” ao tentar vendernos como un avance o feito terríbel de que non haxa pediatras en todos os centros de saúde. Preguntado polo asunto na sede da soberanía popular (xa non sei se con maiúscula ou minúscula), o understudy de Feijóo di que leu a entrevista con atención, coma se fose un cidadán anónimo que descubre quen é a nova xerente do Sergas lendo o xornal no bar mentres almorza. Rueda tira do dicionario orwelliano de Feijóo, onde ningunha palabra significa nada, para saír co conto de que o importante é a “calidade asistencial”, que seica non se ve afectada polos continuos recortes nos servizos, coma se as profesionais sobrecargadas que asumen a carga de traballo doutros centros de saúde sen pediatra fosen elevar maxicamente a calidade asistencial de ningún servizo, cando non poden contar nin coa súa propia calidade existencial. E, para confirmar que está versado na escola feijoíta, emprega unha das tácticas preferidas do Cicerón dos Peares: facer ver que a quen ataca a oposición non é á súa nefasta xestión senón aos propios profesionais sanitarios, e postularse como valedor deles afirmando que “en Galicia hai grandes profesionais nun magnífico sistema de saúde”. Tan magnífico que a atención primaria está a dar as citas cunha semana de retraso e as listas de espera desbordan as axendas de numerosos servizos.

Noutros temas tampouco podemos agardar do presidente grandes titulares: o seu anuncio máis impactante até a data, rodeado de pompa, boato e un feixe de conselleiros, foi a decisión de aliviar o sufrimento das familias máis pobres cun cheque de 25 euros para gastar en material escolar. Case ao mesmo tempo, pero nun foro máis selecto, anunciou unha rebaixa fiscal, neste caso para aliviar o sufrimento das familias máis ricas, concretamente as que teñen un patrimonio de máis de 700.000 euros. Polo que for, a esa segunda medida non lle quixo dar tanta publicidade.

Xa noutras áreas do seu goberno, como a educación ou os servizos sociais, Rueda está a virar tan gris que se confunde coas paredes de granito, e parecera que as dimisións en bloque na dirección de FP ou a retirada da Tarxeta Básica para fogares vulnerábeis nada teñen que ver con el, que son cousas da burocracia, así en abstracto.

Como diría a pequena Momo, coidádevos dos homes grises, porque os homes grises son os que acaban ocupando o (modestamente decorado) despacho de San Caetano durante catro lexislaturas, mentres a prensa de Madrid lles louva a moderación e as galegas e galegos nos preguntamos que fixemos nós para merecer isto."                    (Patricia A. Janeiro, eldiario.es, 23/10/22)

16/10/22

El presidente de la Xunta, Rueda, se desvanece entre una agenda desdibujada y su ligera acción de gobierno

 "Alfonso Rueda, sustituto de Feijóo al frente del Gobierno gallego, se borró de la cumbre hispano alemana y no consiguió reunirse con el alcalde de la ciudad más grande de la comunidad.

En las fotografías de la cumbre hispano alemana de A Coruña hubo una notoria ausencia. Alfonso Rueda, desde mayo presidente de la Xunta de Galicia, no aparecía por ningún lado. Los retablos los formaban Sánchez, Olaf Scholz, el delegado del Gobierno José Miñones, la alcaldesa de la ciudad Inés Rey, un conselleiro de Facenda o algunos uniformados militares. Rueda no ofreció explicaciones públicas de su falta hasta que elDiario.es se interesó por ello. Su excusa, argumentaron fuentes de su equipo, era que había recibido la invitación solo dos días antes del evento. La oposición socialista no tardó en criticarlo por “no ser todavía consciente de que representa a Galicia”. La imagen del presidente gallego, criado políticamente a la sombra de Núñez Feijóo durante 16 años, parece desvanecerse en una agenda poblada –más que la de su antecesor– pero que evita temas espinosos, y en una acción de gobierno más bien ligera.

La actitud de Rueda contrasta con la de su mentor, quien, en 2014, se colocó a los pies de la escalerilla del avión en el aeropuerto de Lavacolla (Santiago de Compostela) para recibir, junto al entonces presidente español Mariano Rajoy, a Angela Merkel. Feijóo los acompañó, además, a la visita guiada por la catedral. Había mayor proximidad ideológica, es cierto, pero el acontecimiento era de menor nivel, ya que con Rajoy y Merkel no viajaron ministros. A A Coruña asistieron 15 ministros de ambos gabinetes. Alfonso Rueda optó por no acudir y la representación de la Autonomía recayó en el responsable de Facenda, Miguel Corgos.

No habían transcurrido ni dos días desde otro sonoro desencuentro protagonizado por Rueda. El jefe del ejecutivo gallego había sido incapaz de conseguir una reunión con el regidor de la ciudad más grande de Galicia, gobernada por el PSOE con 20 de 27 concejales. Rueda intentó imponer al alcalde Abel Caballero la presencia de una tercera, la delegada de la Xunta en Vigo, Marta Fernández–Tapias. Pero daba la casualidad de que Fernández–Tapias es además la candidata elegida por el PP para competir con Caballero en las elecciones municipales del próximo año. El gabinete de Rueda se ha esforzado en potenciar su figura, a la que ha cedido el foco en las presentaciones de los grandes conciertos del Xacobeo en la ciudad. Está en juego no solo mejorar el mediocre resultado del PP vigués, sino la Diputación de Pontevedra, desde 2015 en manos de una coalición de socialistas y BNG. Caballero se desentendió, criticó “las formas” de Rueda y lo acusó de generar un problema para no abordar “la desatención a Vigo” por parte del Gobierno gallego. No hubo reunión. Sí en las otras seis ciudades gallegas, pero en ninguna la figura del delegado de la Xunta coincide con la de candidato del PP.

Tampoco el veto de la Unión Europea a la pesca de fondo agitó demasiado la silla del presidente de la Xunta. No hizo acto de presencia en la manifestación convocada en Ribeira el pasado fin de semana a la que sí acudió su conselleira Rosa Quintana y otros cargos conservadores. Y mientras el presidente de Andalucía, Juan Manuel Moreno, se desplazaba a Bruselas para pedir explicaciones al comisario europeo de pesca, el lituano Virginius Sinkevicius, Rueda se quedó en Galicia. Ante las críticas del Partido Socialista, se escudó en que prefiere que haya “una sola voz” en el conflicto. Y pese a que la comunidad concentra la mitad de la flota pesquera estatal y será de las zonas más afectadas por la decisión comunitaria, Moreno fue el que ocupó las fotos en la capital europea. Ese día, el presidente de la Xunta de Galicia optó por una visita de cortesía a la sede de la Real Academia Galega en A Coruña.

El presidente pixelado

Lo cierto es que la popularidad nunca fue el punto fuerte de Alfonso Rueda. Tras 13 años como conselleiro y vicepresidente en los gobiernos de Feijóo, dos meses antes de tomar su relevo solo lo conocían, según una encuesta de La Voz de Galicia, el 45% de la ciudadanía gallega. Ya presidente de la Xunta, la cobertura que la revista Lecturas hizo de la visita de los reyes a Santiago de Compostela por el 25 de julio –Día Nacional de Galicia– convertía esa circunstancia en anécdota y carne de meme. Una imagen de la infanta Sofía ilustraba la información del magacín sobre el acto. En ella aparecía escoltada por dos hombres cuyo rostro estaba pixelado. Uno de ellos era Alfonso Rueda, confundido por los redactores de Lecturas con el personal de seguridad de la infanta. La esperable mofa circuló por en las redes sociales. 

 Ni siquiera el inaudito acto que, a mediados de septiembre, organizó en la Cidade da Cultura parece cambiar el curso apagado de su presidencia. El día 19 reunió a todo su gobierno, jefes de gabinete, asesores, secretarios y directores generales –los tres primeros niveles de la Administración–, a una especie de mitin de apertura del curso político. El anuncio estrella fue la ayuda de 25 euros, que se suma a los 50 ya vigentes, para material escolar. La agenda le jugó una mala pasada. Ese mismo día, casi a la misma hora, Abel Caballero explicaba que el Concello de Vigo iba a sufragar los libros de texto de primaria y secundaria para todos los estudiantes vigueses. Preguntado en la comparecencia posterior a la reunión semanal de su gabinete, no se atrevió a cuestionar la medida de Caballero y dijo que le “parecía bien”.

Atrás quedaban los complicados meses de verano, en los que una descomunal ola de incendios arrasó más de 44.000 hectáreas. Oposición y afectados atacaron la falta de medios y descoordinación, además de un notable atraso en las medidas antiincendios de la Xunta. La Fiscalía ha incoado diligencias tras una denuncia de entidades ecologistas. Su agenda, mientras, parece más densa que la de Feijóo, quien solía librar la mayoría de fines de semana. Pero a menudo se trata de fiestas gastronómicas o actos relacionados con el Camiño de Santiago dirigidos a popularizar su figura. Esta semana, eso sí, ha realizado su primer viaje como presidente a Argentina y Uruguay. Tras la eliminación del voto rogado, allí se concentran enormes cantidades de potenciales votantes. Al contrario que a sus antecesores Emilio Pérez Touriño, del PSdeG, o Feijóo, recibidos por los sucesivos presidentes argentinos –Néstor Kirchner, Cristina Fernández y Mauricio Macri–, Rueda se limitó a hablar por videoconferencia con el jefe de gobierno de la ciudad autónoma de Buenos Aires, que es de la derecha macrista. La pieza del telediario de la Televisión de Galicia, cuyos reporteros viajan junto a él, fue una crónica contra el actual ejecutivo peronista de Alberto Fernández.

 Aquel discurso del monte Gaiás antes sus altos cargos –no todos: los relevos y dimisiones en el Sergas o en la Dirección Xeral de FP llevaron al PSdeG a advertir de que Rueda “perdía las riendas” de su gabinete– fue también minuciosamente recogido y glosada por la televisión pública gallega. Y eso que sus informativos suelen ahora concentrarse en la política estatal, con una luz nada favorable a las políticas de PSOE y Unidas Podemos y sí a Feijóo, actual presidente del PP estatal. El sesgo del canal autonómico llegó al punto de que ni siquiera hubo conexión en directo con la cumbre hispano alemana de la que Rueda decidió ausentarse, a pesar de que discurría en A Coruña."           (Daniel Salgado, eldiario.es, 16/10/22)